‘Ouwelullendagen kosten Belastingdienst 800 manjaren’

Dat berichtte de NOS afgelopen weekend

illustratie Jet Peters

De aanleiding

Oudere ambtenaren van de Belastingdienst hebben recht op extra vrije dagen. Maar het personeel vergrijst snel, en daarom blijft er bij de Belastingdienst jaarlijks ‘enorm veel werk liggen’, bericht de NOS op haar site en in het journaal van 18 april. „Het gaat om werk dat door 800 ambtenaren in een jaar kan worden gedaan.”

Waar is het op gebaseerd?

De NOS verwijst in haar berichtgeving naar een intern blog van Peter Veld, de directeur-generaal van de Belastingdienst. De NOS kreeg het blog, dat Veld op een soort intranet postte, toegespeeld van „iemand binnen de Belastingdienst”, laat een journalist van de NOS weten. In dat bericht, dat nrc.next desgevraagd van de Belastingdienst krijgt opgestuurd, staat: „Met zoveel ouderen in de dienst worden er veel PAS-dagen [Partiële Arbeidsparticipatie Senioren] opgenomen. Die vertegenwoordigen 800 manjaren/fte per jaar en er is niet voldoende geld om dat met nieuwe medewerkers te compenseren.”

Bovenstaand fragment komt uit een uitgebreid verslag van een bijeenkomst waarin werd gesproken over het verleden en de toekomst van de Belastingdienst. Bijvoorbeeld tijdens het programma-onderdeel ‘De Belastingdienst draait door’. Het blog is geschreven en gepubliceerd op 1 december 2014, vlak na de bijeenkomst, en niet afgelopen weekeinde, zoals veel media (niet de NOS) meldden. Het duurde even voordat de NOS het nieuws bracht omdat ze het item nog niet af hadden.

En, klopt het?

PAS-dagen, seniorendagen, ‘ouwelullendagen’; het betekent hetzelfde. Al wordt ‘ouwelullendagen’ alleen informeel gebruikt. Wat zijn het eigenlijk?

Rijksambtenaren die 57 worden, kunnen vanaf dat moment 15,8 procent minder gaan werken. Ze krijgen dan ook minder salaris. Als ze op hun 57ste besluiten om in de regeling stappen, gaat er 5 procent van het salaris af. Doen ze dat op hun 63ste, dan kost het ze 1 procent.

De PAS-regeling is bedoeld om oudere ambtenaren te stimuleren om zo lang mogelijk te blijven werken, „door hun arbeidsduur op een financieel gunstige wijze te verminderen”.

Hoe komt Peter Veld op 800 fte? De Belastingdienst heeft zelf uitgerekend hoeveel fte’s er niet worden ingevuld doordat mensen hun PAS-dagen opnemen.

Bij de Belastingdienst werken in totaal 31.802 mensen. De cijfers die Veld in zijn speech gebruikt zijn gemeten in oktober 2014. Toen waren er 5.198 werknemers die gebruik maakten van de PAS-regeling en dus structureel 15,8 procent minder werkten. In totaal ‘bezetten’ deze mensen 5007 fte (1 fte is 36 uur). 15,8 procent van 5007 is 791 fte. Die fte’s gingen dus ‘verloren’ aan PAS-dagen.

De Belastingdienst heeft te maken met vergrijzing, waardoor het aantal PAS-dagen dat het personeel heeft, toeneemt. In 2005 hadden nog maar 525 werknemers PAS-dagen en was de uitval in fte omgerekend 81.

Conclusie

‘Ouwelullendagen’ heten ook wel seniorendagen of PAS-dagen. Rijksambtenaren mogen 15,8 procent minder werken als ze 57 zijn, ze leveren daarvoor een deel van hun salaris in. Volgens de NOS en Peter Veld kost dat De Belastingdienst 800 manjaren. De Belastingdienst bestudeerde het eigen systeem en zag dat er daardoor 791 fte’s niet werden ingevuld die wel zouden worden ingevuld als er geen PAS-dagen zouden bestaan. We beoordelen de stelling daarom als waar.