Nee, er is geen gat op rechts in de politiek

De nieuwe partij die Hero Brinkman vandaag presenteert wordt niets, zegt onderzoeker Chris Aalberts. VNL met boegbeeld Moszkowicz heeft een kans.

Bram Moszkowicz wordt gepresenteerd als lijsttrekker van Voor Nederland. Foto David van Dam

„Ze wagen allemaal een gok en denken dat het mogelijk is om te winnen”, zegt Chris Aalberts. Hij is onderzoeker naar nieuwe rechtse partijen en schrijver van het vorige week verschenen boek De puinhopen van rechts. Dat leert je lessen over hoe je een politieke partij níét moet oprichten.

Deze week zijn er opnieuw twee pogingen, beide van ex-PVV’ers: Tweede Kamerlid Joram van Klaveren lanceerde gisteren Bram Moszkowicz als boegbeeld van Voor Nederland (VNL). En Hero Brinkman, ex-politicus en politieman, presenteert vandaag een nieuwe partij voor ondernemers. Voor hem is het de tweede poging een eigen partij op te richten. Van Klaveren kreeg maandag al onenigheid over Moszkowicz met zijn enige fractiegenoot, Louis Bontes.

Eerst maar even Hero Brinkman. Wat is uw advies aan hem?

Aalberts: „Mijn advies is: doe het niet! Brinkman heeft als leider een te lage aantrekkingskracht. Hij probeerde het in 2012 met Democratisch Politiek Keerpunt. Die partij kwam niet van de grond. Toen had hij kandidaten achter zich die al politiek actief waren. We hebben geen enkele aanwijzing dat dat weer zo is. We weten niet of er woensdag een partij wordt gepresenteerd, of alleen een partijnaam.”

Wat zijn de kansen van VNL?

„Met Moszkowicz als lijsttrekker is VNL de discussie nog wel waard. Hij krijgt aandacht, al is het de vraag of we die aandacht terugzien in zetels. Ook Joram van Klaveren krijgt aardig wat airplay van de media, en ze hebben al twee zetels. Brinkman is de discussie niet eens waard.”

Waarom lukt het nieuwe partijen niet om zetels te winnen?

„Media spelen daar een belangrijke rol in. Lokaal lukt het nieuwe partijen wél stemmen te krijgen, omdat ze daar makkelijker zichtbaar worden. Ook zien we vaak ruzie binnen nieuwe partijen op rechts.”

Zijn de problemen bij VNL fataal voor de partij?

„Nee, problemen moeten wel heel ernstig zijn wil zoiets het verschil maken. Bontes is een onbekend Kamerlid. Moszkowicz heeft een fanbase. Dat hij negatief in het nieuws is geweest, interesseert mensen weinig. Wilders heeft dat ook zo vaak gehad.”

Wat moeten nieuwe partijen anders doen om wel succes te behalen?

„Ze moeten inhoudelijk onderscheidend zijn. Brinkman begint een ondernemerspartij, daar zit het electoraat helemaal niet op te wachten. Ondernemers krijgen al genoeg aandacht van andere partijen. Onderscheidend waren de LPF en de PVV. De LPF in zijn ideeën. En de PVV door onhaalbare dingen te roepen. Daarmee trek je de aandacht. Die aandacht heb je nodig voor succes.”

En daarom bestaat de PVV nog wel?

„Het is niet de enige reden. Wilders had een onderscheidend programma maar ook een geweldige timing. Er was op dat moment geen alternatief voor zijn partij.”

Is er nu een gat op rechts?

„Nee, dat denk ik niet. En ook als dat wel zo was, zou ik niet aanraden een nieuwe partij te beginnen. Een Kamerlid kan beter proberen zijn huidige partij van binnenuit bij te sturen. Dan bereik je veel meer. Er zijn al genoeg smaken op rechts: VVD, PVV, SGP – en VNL komt daarbij. De kiezer weet niet meer wat hij met al die partijen moet. En wat Brinkman betreft, de zzp’er kan naar D66 en de SP is er voor het midden- en kleinbedrijf.”

Waarom blijven mensen als Brinkman het dan toch proberen?

„Hij is het contact met de werkelijkheid kwijt. Je vraagt je af waar zijn idee vandaan komt. Vaak is het zelfoverschatting.”