De morele bankier is de paria van zijn afdeling

Illustratie Cyprian Koscielniak

Hoe kunnen ze met zichzelf leven? De vraag ettert door, zeven jaar na de crisis in de financiële sector. Bankiers zijn inderdaad amoreel, concludeert Joris Luyendijk nadat hij drie jaar lang met bankiers in de Londense City sprak.

Kijkend naar de hardnekkige spraakverwarring tijdens de hoorzittingen in de Tweede Kamer over bankiersbonussen, moest ik denken aan Bruce. Twee jaar terug interviewde ik hem een aantal malen voor een onderzoeksproject naar de cultuur bij banken in de City van Londen, het financiële hart van Groot-Brittannië en Europa. Bruce (niet zijn echte naam) was een sympathieke Brit van begin veertig. Hij beschreef zichzelf als „behoorlijk links” en was de eerste die toegaf dat het absurd was: terwijl zijn bank net was ‘gered’, had hij een bonus van één miljoen dollar ontvangen.

In het Engels kun je onderscheid maken tussen ‘earn’ en ‘deserve’. Ik vroeg Bruce of hij vond dat hij dat miljoen in beide betekenissen van het woord had verdiend. Tja, zei hij, en wees erop dat in het voorafgaande jaar zijn beleggingsadvies aan pensioenfondsen een veelvoud van dat miljoen had opgeleverd voor diezelfde pensioenfondsen – en daarmee miljoenen aan commissie voor zijn bank. Zijn directe concurrenten bij andere banken kregen vergelijkbare bonussen en zijn baas kreeg nog veel meer. Wat wil je dan, zei hij. Dat ik met een groots gebaar mijn bonus weiger? Aan het systeem als geheel zou dat niets veranderen, maar ik ben wel in één klap de paria van mijn afdeling.

Ik vroeg door en uiteindelijk haalde hij zijn schouders op: „Heb jij het verdiend dat je bent geboren in het rijke Westen?”

Hoe kunnen ze met zichzelf leven? Als er één vraag blijft door etteren, nadat het mondiale financiële systeem zeven jaar geleden bijna kopje onder ging en banken voor miljarden moesten worden gered, is het deze vraag. Hoe rechtvaardig je als ‘topbankier’ bovenop je salaris van vijftien keer modaal een verhoging van een ton of meer, terwijl jouw bedrijf in 2008 gewoon failliet was en jouw baan enkel nog bestaat dankzij het belastinggeld van mensen met onvergelijkbaar veel lagere inkomens?

Lees verder (€)