Phil, je zal altijd mijn magische rockheld blijven

Vandaag verschijnt Phil Rudd, de drummer van de Australische rockband AC/DC, voor de rechter wegens bedreiging en drugsbezit. Hondstrouwe headbanger Frank Provoost schrijft hem een brief.

De Australische band AC/DC. Van links naar rechts: Brian Johnson, Malcolm Young, Phil Rudd, Angus Young en Cliff Williams tijdens een optreden in Duitsland, 2003. Foto Jan Pitman/AP

Aan: Phil Rudd

Van: Frank Provoost

Ons kenmerk: nrc.next

Betreft: AC/DC

Leiden, 21 april 2015

Geachte heer Rudzevecuis, beste Philip Hugh Norman Witschke,

Ik geef toe: het is raar om een rockheld bij zijn volledige naam te noemen. Maar het leek me wel zo handig. Dan kun je er vast aan wennen. Want straks zal de rechter je ook zo toespreken. „Mister Rudzevecuis, klopt het, dat u amfetamine en cannabis in uw bezit heeft gehad?”

„En is het waar, mister Rudzevecuis, dat u verschillende personen met de dood hebt bedreigd?”

Het mag dan mister Rudzevecuis zijn, die vandaag in Nieuw-Zeeland voor het hekje staat, maar wij weten beter. Voor ons, het Wereldwijde Legioen der Hondstrouwe Headbangers, blijf jij voor altijd gewoon Phil Rudd. Ook wel: de beste drummer aller tijden. Phil. Rudd. Alleen die naam klinkt – Hells Bells! – al als een klok. Het past perfect bij je status van magische metronoom. Als dubbelarmige bandiet van AC/DC wist je immers de hardst rockende vierkwartsmaten uit de rockgeschiedenis volmaakt aan elkaar te kloppen.

Over de juridische haken en ogen van je rechtszaak wil ik het even niet hebben. Ook de merkwaardige beschuldiging dat je een huurmoord zou hebben beraamd (een aanklacht die binnen een dag alweer werd ingetrokken) slaan we even over. Het gaat mij even over dat andere onrecht.

Want naar aanleiding van het gedonder – Thunder! Na-na-naa-na-na-naa-naha… – heeft de band je op non-actief gesteld. Op 5 mei speelt AC/DC in een uitverkocht Gelredome met Chris Slade, een huurling die jou al eerder verving. Zo rolt de rock-‘n’-roll, Phil. Het wacht op niemand, net als de Tour de France.

Dat ondervond ook gitarist Malcolm Young, over wie broer Angus (die van het schooluniform) altijd beweerde dat hij onvervangbaar was. Ze hadden immers samen AC/DC opgericht. En hoewel iedereen altijd vooral naar Angus keek, was Malcolm stiekem de stille kracht. Zijn lopendebandkillerriffs waren de basis waarop broerlief met zijn vingervlugge solo’s kon excelleren. Totdat het ging schemeren in Malcolms hoofd: hij werd dement… en werd meteen vervangen door neefje Stevie Young. Want tja, de rock-‘n’-roll train moest nu eenmaal door.

Maar wacht even, Phil. Velen zullen denken: wat geeft dat eigenlijk? AC/DC maakt toch al jaren lompe hardrock voor boeren? Die boeren zal het een zorg zijn wie er op het podium staan. Zij krijgen toch wel wat ze willen: spetterend hardrocktheater met vaste succesnummers, zoals de gigantische opblaaspop die ‘Whole lotta Rosie’ moet voorstellen, de enorme koperen klok die ‘Hells bells’ aankondigt en de oorverdovende kanonnen die meeknallen in het refrein van ‘For those about to rock’. Behalve sprinten, springen, duckwalken en rondjes-lopen-terwijl-hij-op-zijn-rug-ligt zal Angus (60) in ‘Bad boy boogie’ natuurlijk weer een striptease geven. Als hij na lang rekken op het moment suprême eindelijk zijn schooljongensbroekje omlaag trekt, verschijnt er een witte boxershort met op zijn kont onze nationale driekleur. Lachen man.

Dáárvoor hebben de vierendertigduizend bezoekers zo’n negentig euro neergeteld. En als ze de rest van hun geld niet verspillen aan bier, kopen ze er veel te dure T-shirts of lichtgevende duivelshorentjes van. K-tsjing! Prima toch?

Nou, niet dus.

Eigen schuld, dikke bult, Phil, maar dat rondreizend commerciële mallotencircus heeft de geloofwaardigheid van de band onherstelbaar aangetast. En ook het feit dat jullie in ruim veertig jaar platen maken steeds minder voor zelfplagiaat terugdeinsden hielp niet. Gevolg: AC/DC wordt schromelijk onderschat. Bijna niemand weet nog hoe belangrijk jullie eerste vijf platen zijn. Ze verdienen het om genoemd te worden: High Voltage, Dirty Deeds Done Dirt Cheap, Let There Be Rock, Powerage en Highway to Hell. (De laatste titel was trouwens profetisch: kort daarop stierf zanger Bon Scott toen hij in een auto zijn roes aan het uitslapen was – gestikt in zijn eigen kots of acute alcoholvergiftiging, daar blijven de meningen over verdeeld.)

Of ze het nu durven toe te geven of niet: iedereen die sindsdien een gitaar heeft opgepakt, heeft van die platen geleerd en afgekeken. Ze vormen de ultieme blauwdruk van rauwe, elementaire rock-‘n’-roll, een masterclass ‘met minimale middelen maximaal resultaat behalen’. Hoor hoe bassist Cliff Williams minutenlang op dezelfde toon blijft hangen, terwijl Malcolm en Angus hun gitaarpartijen op elkaar metselen. En voel de snik in de uithalen van Bon Scott: dat is toch eerder een blues- of soulzanger dan een hardrocker?

Simpele zielen die denken dat AC/DC enkel rechttoe-rechtaan kan raggen, moeten leren luisteren. Want waarom denk je dat die wereldberoemde riff uit ‘Whole lotta Rosie’ zo hard rockt? Juist vanwege de laatste maten waarin NIETS wordt gespeeld: ‘Tu-di-tu-di-tu-di-duh-…-...-…-...-…’ De kunst van het weglaten: dat is het geheim om iets echt te laten scheuren.

Een drumstel zegt meer dan duizend woorden, Phil, dat hoef ik jou niet uit te leggen. Je haalt de debielen er zo tussenuit. Ze tuigen hun kit op alsof het een kerstboom is. Jij snapt wat zo vreselijk weinig drummers snappen: less is more. Juist doordat jij weigert te roffelen, creëer je de ultieme swing. Bestond er een eredoctoraat voor economisch drummen, Phil, dan was-ie voor jou.

Ziehier het onrecht van de rockgeschiedenis. Want waarom is het wel oké om te koketteren met de muzikale kaalheid van blueslegendes als Robert Johnson, maar wordt iemand die oppert dat de bandleden van AC/DC de ultieme grondleggers zijn van de rock-‘n’-roll uitgelachen? En waarom strekt een strafblad bij countryhelden en gangsterrappers tot aanbeveling, en word jij nu weggezet als lompe Australische boer? Weet die rechter daar geen antwoord op?

Veel sterkte Phil, de komende dagen. Ik vrees dat de naderende mediastorm minder oog heeft voor je drumkwaliteiten en voor het drama dat AC/DC met jou en Malcolm zijn ruggengraat is kwijtgeraakt. Het zal uitsluitend gaan over drugs en doodsbedreigingen, Dirty Deeds Done Dirt Cheap: deed-ie het of deed-ie het niet?

Ik zal aan je denken, Phil.

For those about to rock, we salute you.

Frank Provoost