Overleg bed-bad-brood morgen verder - Samsom: gaat de goede kant op

PvdA-leider Samsom arriveert bij het Ministerie van Algemene Zaken over de opvang van illegalen. Foto ANP / Bart Maat

Coalitiepartijen VVD en PvdA zijn het nog niet eens over de bed-bad-broodkwestie, maar het overleg “gaat nu echt de goede kant op”. PvdA-leider Diederik Samsom zei vanmiddag na een aantal uren overleg op het ministerie van Algemene Zaken dat er vandaag geen akkoord meer komt, maar wellicht morgen wel, als de partijen weer bij elkaar komen. “We hebben voortgang geboekt”, aldus Samsom.

VVD-fractievoorzitter Halbe Zijlstra was iets minder enthousiast in zijn bewoordingen. “Het is niet uitzichtloos, maar het zit in de details”, aldus Zijlstra:

“We zijn een heel eind. Maar gezien de complexiteit van het onderwerp ben je pas bij de finish als je er echt overheen gereden bent. Dat punt hebben we nog niet bereikt.”

Eerder vandaag zei Samsom nog dat het overleg over de opvang van illegalen “nog een paar dagen kan duren”, maar liet hij ook weten positief gestemd te zijn over de mogelijkheid van een akkoord. Het overleg tussen VVD en PvdA gaat morgenochtend om 10.00 uur verder.

De top van de coalitie buigt zich momenteel over de details van een compromis dat is opgesteld door VVD-staatssecretaris Klaas Dijkhoff (Veiligheid en Justitie). De regering zou een vorm van minimale opvang van illegalen willen combineren met een streng uitzetbeleid.

SP-leider Emile Roemer vroeg vanmiddag in de Tweede Kamer om duidelijkheid van het kabinet, maar zijn verzoek om nu al een debat te houden (nog voordat er een brief van het kabinet aan de Kamer ligt), kreeg onvoldoende steun in het parlement.

Moeizame onderhandelingen duurden week

De coalitiepartijen onderhandelen sinds vorige week dinsdag over de bed-bad-broodkwestie, toen het Comité van Ministers van de Raad van Europa een dubbelzinnige uitspraak deed over of Nederland illegalen opvang moet bieden. Daarop betrokken beide partijen hun principiële stellingen in didt debat: de VVD is tegen opvang van illegalen omdat dat een aanzuigende werking op andere migranten zou hebben. De PvdA vindt een basale vorm van opvang wel zo humaan – ook voor hen die geen verblijfsstatus hebben.

De afgelopen week verliepen de onderhandelingen bijzonder moeizaam, waardoor eind vorige week voor een kabinetscrisis werd gevreesd. Vooral VVD-fractievoorzitter Zijlstra stelde zich naar verluidt hard op (‘de Raad van Europa geeft ons gelijk: geen opvang’), maar ook PvdA-leider Samsom bleef erbij dat het Rijk voor minimale opvang moest zorgen. Na het weekend, waarin premier Rutte een bezoek bracht bij Samsom thuis, klonken er positieve geluiden uit beide partijen: de wil om “eruit te komen” zou helder zijn gebleken.

De fracties van VVD en PvdA werden vanochtend bijgepraat over de besprekingen. Het kabinet heeft nog maar een meerderheid van 76 zetels in de Tweede Kamer en de top van de twee regeringspartijen wil er zeker van zijn dat een compromis niet strandt op een of twee tegenstemmen van dwarse Kamerleden. Ook zoekt de coalitie naar steun onder de burgemeesters van de grote steden, die uiteindelijk te maken krijgen met het compromis.

Europese problematiek op achtergrond

Op de achtergrond van de gesprekken op het Binnenhof vond opnieuw een grote ramp met bootvluchtelingen plaats op de Middellandse Zee (inmiddels meer dan 800 doden). In het Nederlandse publieke debat werd de ramp gekoppeld aan de bed-bad-broodbesprekingen. De coalitiepartijen verschillen van mening over wat de Europese Unie moet doen om zulke rampen als die van afgelopen weekend te voorkomen: de liberalen vrezen de ‘aanzuigende werking’ van meer hulp, de sociaal-democraten geloven in een ‘humane aanpak’. Premier Rutte reist donderdag naar Brussel voor een ingelaste EU-top over de kwestie.

Lees ook:
- Uit NRC Handelsblad: Het ‘knetterde’ in de VVD-top (€).
- Uit NRC Handelsblad: EU: Levens redden is plicht (€)