‘Door haren te plukken, groeien er meer terug’

Dat meldden BBC News en The Guardian

illustratie martien ter veen

De aanleiding

De helft van de mannen van vijftig is kalend. Mannelijke hormonen zorgen ervoor dat haren die verdwenen zijn, nooit meer terugkomen. Maar nu lijkt de oplossing nabij. „Door haren uit te trekken, kunnen er op dezelfde plaats meer haren terugkomen”, meldde BBC News. Op een foto op de BBC-website was te zien hoe een jonge man met een volle haardos met een pincet zorgelijk zijn haargrens bestudeert. The Guardian schreef: „Haarplukken kan daadwerkelijk haargroei stimuleren.”

Waar is het op gebaseerd?

De berichten zijn gebaseerd op een Amerikaanse studie die gepubliceerd werd in het gerenommeerde wetenschappelijke tijdschrift Cell. Onderzoekers van de University of Southern California verwijderden in verschillende dichtheden haren van de ruggen van muizen (die eerst onder narcose waren gebracht). Bij 200 haren op 5 vierkante millimeter kregen ze het beste resultaat: niet alleen groeiden uit dezelfde haarzakjes de haren terug, ook buiten de plukcirkel groeiden daarna nieuwe haren. Zo kregen de muizen 1.300 nieuwe haren door er 200 uit te trekken. Een bevinding die de universiteit ertoe aanzette op de homepage een kale man te plaatsen met de tekst: A cure for baldness?

En, klopt het?

Emiel Verdonschot, directeur van Intermedica, een kliniek voor dermatologie en zelfbenoemd expertisecentrum voor haarziekten, moet hard lachen als hem gevraagd wordt of je kaalheid door plukken kunt bestrijden. Om te beginnen heb je om te kunnen plukken wel haar nodig. Een twintigjarige met een volle haardos heeft misschien 300 haren per vierkante centimeter, dat is al minder dan bij een muis. Bij kale mensen is het nul, hoe zou je daar haren van moeten plukken?

Toch bevat het artikel interessante elementen. Het draait in dit onderzoek om het proces van ‘quorum sensing’: de huidcellen reageren collectief op de uitgetrokken haren. Bepalend voor het succes is daarbij het aantal haren (‘quorum’ betekent: het benodigde aantal). Als je meer of juist minder haren per vierkante millimeter plukt, werkt het minder goed. De onderzoekers bewijzen met hun experiment dat de beslissing van haarstamcellen om geactiveerd te raken of inactief te blijven mede afhangt van informatie afkomstig van naburige follikels (haarzakjes). Ze beschrijven dit als een vorm van sociaal gedrag. Communicerende haarzakjes dus.

In het Amerikaanse experiment waren het weliswaar muizencellen die met elkaar praatten, maar het onderzoek kan wel degelijk hoop bieden aan mensen, denkt Martino Neumann, hoogleraar dermatologie in het Erasmus MC in Rotterdam.

Het is niet voor het eerst dat haren worden vermeerderd. Een methode die in Maastricht wordt toegepast, is ‘partiële longitudinale follikeltransplantatie’: daarbij wordt niet het hele haarwortelzakje verwijderd, maar slechts een klein deel, met voldoende haarstamcellen. Zo kan zowel in het donorgebied, waar iets is weggehaald, als in het ontvangstgebied, waar het verwijderde stukje is geïmplanteerd, een nieuwe haar groeien. Maar deze methode is nog niet op het principe van ‘quorum sensing’ gebaseerd.

Er zou pas echt sprake van een doorbraak zijn als er helemaal geen haren of haarzakjes meer uitgetrokken of getransplanteerd hoeven te worden. Als onderzoekers erin slagen het signaal te ontdekken dat communicatie tussen de haarcellen mogelijk maakt. En als het lukt om dat signaal te isoleren en te reproduceren. Dan zou je dat niet alleen kunnen gebruiken om haargroei te stimuleren, je zou er wellicht ook wondgenezing mee kunnen versnellen.

Maar zelfs als een geneesmiddel binnen bereik zou zijn, duurt het jaren voordat het is goedgekeurd en voorgeschreven mag worden.

Conclusie

Door haren uit te trekken, kunnen er meer teruggroeien, meldden onder meer BBC News en The Guardian. Of dit bij mensen kan, is nog de vraag, maar bij muizen is het inderdaad gelukt om door 200 haren uit hun huid te trekken er 1.300 terug te krijgen. De onderzoekers ontdekten dat cellen met elkaar communiceren en zo tot haargroei aanzetten. We beoordelen de stelling als waar.

Ook een bewering zien langskomen die je gecheckt wilt zien? Mail nextcheckt@nrc.nl