Bijklussen mag, maar snotneus zeggen niet

Presentator Fons de Poel stopt met Brandpunt. Aanleiding is een uitzending waarin de presentator het opnam voor het bonussenbeleid van ABN Amro. De Poel liet zich betalen voor een klus voor de bank, iets wat in Hilversum niet ongewoon is.

„Snotneus! Dit was Brandpunt, goedenavond.” Met die woorden heeft Fons de Poel zijn carrière als tv-presentator van Brandpunt beëindigd. KRO-NCRV maakte gisteren bekend dat De Poel stopt. Zijn geloofwaardigheid is ondergraven door zijn commerciële activiteiten, met name voor ABN Amro.

Maar De Poel mag wel journalistiek blijven bedrijven voor KRO-NCRV. Uit de verklaring van de omroep: „Fons de Poel gaat zich in de komende jaren bij KRO-NCRV toeleggen op journalistieke documentaireseries.” De Poel zegt dat het hem spijt dat hij Kamerlid Jesse Klaver (GroenLinks) „snotneus” noemde. KRO-NCRV werkt aan een beroepscode voor journalistieke presentatoren. „Die code komt er voor 1 juni en moet misverstanden uitsluiten over al dan niet gewenste nevenactiviteiten.” Verslaggever Henk van der Aa gaat Brandpunt presenteren.

De Poel is onder vuur komen te liggen na de uitzending van vorige week dinsdag over de verhoogde topsalarissen van ABN Amro. In een item over een hoorzitting in de Tweede Kamer over de kwestie, met commissaris Rik van Slingelandt, sprak De Poel over „die arme commissaris” die „zo hooghartig” werd toegesproken door Kamerlid Jesse Klaver. Omdat De Poel zelf projecten heeft gedaan voor ABN Amro, brak meteen een relletje uit. Was De Poel nog wel geloofwaardig als hij in een journalistieke rubriek opkomt voor de bank waarvoor hij werkt? Volgens De Poel was het „gewoon een grapje”.

Medewerkers van de omroep zijn gebonden aan een gedragscode. Artikel 2.2: „Het handelen van een medewerker wordt niet beïnvloed door oneigenlijke belangen en zelfs de schijn daarvan wordt vermeden.” In artikel 2.3 waarschuwt de Code tegen belangenverstrengeling. De gedachte is dat een journalist niet objectief kan berichten – of die schijn wekt – over bedrijven waar hij zelf voor werkt.

De Poel klust al twintig jaar bij, sinds twaalf jaar via zijn eigen bedrijf Fons de Poel Mediaproducties bv. Hij deed projecten voor de Rabobank, de Vereniging van Nederlandse Gemeenten en de Nederlandse Federatie voor Nefrologie (het specialisme dat nieraandoeningen behandelt). Op 30 september 2014 presenteerde hij voor ABN Amro de talkshow De Derde Woensdag in September, waarin hij topman Gerrit Zalm interviewt. In een making-of-filmpje (inmiddels verwijderd van internet) grapt Zalm vooraf: „Ik sidder voor Fons de Poel.”

Blijkbaar was „snotneus” een breekpunt, omdat hier de schijn van belangenverstrengeling open en bloot kwam te liggen. Tot nu toe vonden de omroepdirecteuren het bijklussen van De Poel echter geen probleem. Toen Brandpunt nieuwe stijl – met De Poel als enige anchorman – in januari begon, verdedigde Taco Rijssemus, directeur van KRO-NCRV, nog het beleid: „Die commerciële opdrachten zijn al jaren bekend. Ik heb heel duidelijke afspraken met Fons gemaakt. Hij legt elke klus voor aan de hoofdredactie. Fons zal nooit met een voorstel komen dat op het randje is.” Ook de klus voor ABN Amro was goedgekeurd. Zelfs nu nog verklaart de omroep: „KRO-NCRV heeft geen enkele twijfel over de integriteit van Fons de Poel. Zijn journalistieke activiteiten op congressen en seminars hadden de volledige instemming van de bedrijfsleiding van de omroep.”

De Poel is niet de enige schnabbelaar van de publieke omroep. Via Speakers Academy en Talent Kitchen bieden bijvoorbeeld ook De Poels collega’s Eva Jinek, Twan Huys en Sven Kockelmann diensten aan.