VS sturen marineschepen richting Jemen

Helikopters stijgen op vanaf de USS Theodore Roosevelt in de Golf van Oman, een week geleden. Reuters / U.S. Navy / Mass Communication Specialist 2nd Class Scott Fenaroli

De Verenigde Staten sturen extra marineschepen richting Jemen. Het vliegdekschip USS Theodore Roosevelt is onderweg naar de Golf van Aden om daar met andere Amerikaanse schepen de wateren te patrouilleren. Het doel zou zijn om Iraanse schepen te onderscheppen die onderweg zijn naar Jemen met wapens, meldde persbureau AP.

Een woordvoerder van het Pentagon liet aan persbureau Reuters weten dat de schepen ‘maritieme veiligheidsoperaties’ gaan uitvoeren. Hij ontkende dat zij de expliciete opdracht hebben Iraanse wapens te onderscheppen.

Wapens genoeg

Het is überhaupt de vraag of Iran, dat de shi’itische Houthi-rebellen in Jemen steunt, ook werkelijk wapens levert aan Jemen, zegt Midden-Oostenredacteur Toon Beemsterboer.

“In Jemen zijn wapens genoeg. Waarom zouden Iraniërs het wagen om met schepen vol wapens onderschept te worden? In de Golf van Aden is al een grote aanwezigheid van marineschepen uit Saoedi-Arabië en de Golfstaten.”

De Amerikaanse marine heeft haar aanwezigheid in de Golf van Aden uitgebreid sinds 26 maart, toen een regionale coalitie onder leiding van Saoedi-Arabië begon met bombardementen op shi’itische Houthi-rebellen in Jemen. Aan de luchtaanvallen doen onder meer Verenigde Arabische Emiraten (VAE), Qatar, Koeweit, Bahrein, Jordanië, Marokko, Soedan, Pakistan en Egypte mee.

Amper machtsbasis

De operatie is bedoeld om de “legitieme regering te beschermen en verdedigen”, dat wil zeggen: de regering van de door de Houthi’s en andere milities verdreven president Abd-Rabbu Mansour Hadi. Hij had echter al amper machtsbasis, zegt Beemsterboer. De Amerikanen doen niet mee aan de luchtaanvallen, maar bieden “logistieke steun”, aldus Beemsterboer.

“De VS hebben hun wapenleveranties aan Saoedi-Arabië en de Golfstaten bespoedigd. Daarnaast helpen ze bijvoorbeeld met drones doelen uitzoeken, om het aantal burgerdoden te minimaliseren.”

Mogelijk steunen de Amerikanen Saoedi-Arabië om het land gerust te stellen. Het sunnitische Saoedi-Arabië voelt zich in toenemende mate omsingeld door zijn shi’itische rivaal, waarmee het in een regionale machtsstrijd is verwikkeld, schreef Beemsterboer eind maart in NRC (€).

Iran houdt met militaire en economische hulp het Syrische regime overeind. In Irak coördineert een Iraanse generaal de strijd tegen de Islamitische Staat. Libanon wordt al jaren gedomineerd door de shi’itische beweging Hezbollah, een creatie van Iran. In Bahrein blijft de shi’itische meerderheid maar protesteren tegen het sunnitische koningshuis, ondanks zware repressie. En in Jemen controleren de shi’itische Houthi’s de hoofdstad Sana’a en grote delen van het noorden en midden van het land.

Vandaag zijn in de Jemenitische hoofdstad Sana’a ten minste 28 burgerdoden gevallen bij enorme explosies die volgden op twee aanvallen van de Saoedische coalitie. Tussen de 300 en 400 mensen raakten gewond. Vandaag was de 27e dag van bombardementen in Jemen. Internationale organisaties, zoals het Internationale Rode Kruis en verschillende VN-agentschappen hebben kritiek op het grote aantal burgerdoden, dat op 9 april op ruim zeshonderd stond.

Nederland gaat 5 miljoen euro besteden aan noodhulp in Jemen. Minister Ploumen van Ontwikkelingssamenwerking reageerde daarmee op een oproep van de Verenigde Naties, die 273,7 miljoen dollar (253,4 miljoen euro) willen ophalen om de komende drie maanden te kunnen voorzien in de humanitaire behoeften in Jemen.

Kaart van hoe de Houthi’s eind maart waren opgerukt naar havenstad Adenjemenkaart
Oorlog in Jemen
jemenkaart1

Lees verder in NRC Handelsblad ‘Oorlog dramatisch voor Jemenieten’ en ‘Saoedi-Arabië voelt zich omsingeld’ (€).