Toiletbezit neemt ‘t snelst toe na verloten van kortingsbonnen

In dorpen in Bangladesh waar nog veel mensen buiten poepen neemt het aantal toiletten het snelst toe als een deel van de armste dorpsbewoners subsidie krijgen om een toilet te kopen.

Voorlichting over de voordelen van een toilet is ook nodig. Alléén voorlichting, tegenwoordig de gebruikelijke aanpak, is onvoldoende om toiletbezit en -gebruik te laten groeien. Dat tonen economische onderzoekers van Yale University aan in een publicatie die vrijdag in Science verscheen.

Ruim eenderde (2,5 miljard mensen) van de wereldbevolking heeft geen met water doorspoelbaar toilet. Ongeveer één miljard van die mensen heeft helemaal geen toilet en poept buiten. Dat zijn vooral mensen in India en Bangladesh. Slechte sanitaire voorzieningen zijn een bron van ziekten waaraan jaarlijks 280.000 mensen sterven.

In het onderzoek is het effect vastgesteld van voorlichting, subsidie, steun aan leveranciers, en combinaties daarvan. Het gebeurde bij 18.000 huishoudens in 107 dorpen op het noord-westelijke platteland van Bangladesh.

Het best werkte een loterij waarbij de helft van de deelnemers een kortingbon won. Aan de loterij mochten alleen arme dorpelingen meedoen. De korting op aanschaf van een hurktoilet met sifon was 75 procent. Een toilet kostte dan nog 5,5 tot 12 dollar, afhankelijk van de uitvoering, beton plastic of keramiek. Op die manier steeg het aantal toiletgebruikers in anderhalf jaar tijd met 20 procent. Niet iedereen hoeft korting te krijgen, want er is een duidelijke olievlekwerking. Als de buren een wc hebben, willen mensen er zelf ook een. En het buiten poepen neemt sneller af dan het wc-bezit toeneemt, want de nieuwe wc-bezitters zijn geneigd om toiletloze buren op hun toilet toe te laten.