Met dochter Base verkoopt KPN zijn laatste restje buitenland

KPN verkoopt het Belgische mobiele netwerk Base aan Telenet en is weer terug bij af: in thuismarkt Nederland.

Gevelreclame voor KPN-bedrijven in Berlijn, in 2013. Na zijn Duitse dochter E-Plus verkoopt KPN nu ook zijn Belgische dochter Base. Foto Krisztian Bocsi / Bloomberg

Het is dan toch gelukt. Voor ruim 1,3 miljard euro, meer dan verwacht, verkoopt KPN de Belgische dochter Base (spreek uit: bees) aan Telenet. De Belgische kabelmaatschappij krijgt daarmee een mobiel netwerk met 3,3 miljoen klanten in handen. En de aandeelhouders van KPN mogen hopen op extra dividend.

KPN deed in 2012 al een poging Base te verkopen. Dat mislukte omdat de opbrengst te laag was. De markt is nu gunstiger; door de lage rente zijn overnames makkelijker met krediet te financieren. Telenet steekt zich voor deze overname dan ook 1 miljard euro dieper in de schulden.

De verkoop van Base betekent het einde van KPN’s Europese expansiedrift, die zo’n vijftien jaar duurde. Via Base en het Duitse E-Plus hoopte KPN rond de eeuwwisseling zijn macht in het buitenland uit te breiden.

Dat plan mislukte; door een veel te hoge schuldenlast raakte KPN in de problemen en werd zelf bijna overgenomen door de Mexicaanse providcer América Móvil. De Mexicanen aasden op KPN’s Europese bezittingen. KPN verdedigde zich door de buitenlandse ballast af te stoten.

KPN legde in 1998 de basis voor Base toen het samen met Orange Belgische frequenties verwierf. In 1999 nam KPN Base helemaal over en kocht KPN ook nog eens het Duitse netwerk E-Plus. Dat werd vorig jaar aan Telefónica Deutschland verkocht voor 8,6 miljard euro.

KPN had jarenlang een gespleten identiteit. In Nederland is het een voormalig staatsbedrijf dat probeert zijn oude belangen te verdedigen tegen nieuwe concurrenten. Maar in België en Duitsland was KPN juist een prijsvechter die de ex-staatsbedrijven uitdaagde met agressieve tarieven.

KPN in Nederland

KPN’s buitenlandse bezittingen deden het de afgelopen jaren relatief goed ten opzichte van het krimpende marktaandeel in Nederland. Daarom probeerde topman Eelco Blok wat van die vechtersmentaliteit aan de Nederlandse organisatie toe te voegen. De afgelopen jaren wist KPN weer wat marktaandeel terug te winnen ten opzichte van concurrenten als Vodafone en T-Mobile .

Base was afgelopen jaar goed voor een omzet van 690 miljoen euro en droeg een kleine 150 miljoen euro bij aan de operationele winst. De nieuwe eigenaar Telenet is voor bijna 60 procent in handen is van Liberty Global. Dat is ook de moedermaatschappij van Ziggo, KPN’s belangrijkste concurrent in Nederland.

Telenet wil graag vaste en mobiele diensten combineren, zoals KPN dat ook in Nederland doet. Telenet heeft al 900.000 abonnees die bellen via het netwerk van Mobistar. Dat contract loopt nog tot 2017. Daarna kunnen de Telenet-klanten over op Base. Mobistar en Base concurreren met Belgacom, het netwerk waarin de Belgische staat grootaandeelhouder is.

En wat gebeurt er nu verder met KPN? De Mexicaanse grootaandeelhouder América Móvil houdt zich rustig. Na de mislukte overnamepoging in 2013 houden de Mexicanen hun aandeel boven de 20 procent omdat dat het recht geeft op twee commissarissen. De KPN-koers staat nog altijd ver onder die van 2012, toen América Móvil 28 procent van KPN kocht.

Wellicht is KPN zelf overnameobject; de bedrijfstop heeft nooit hardop principiële bezwaren tegen een buitenlandse overname uitgesproken – mits er genoeg geld betaald wordt.