Veel testen op school blijkt niet stimulerend voor creativiteit

Foto Olivier Middendorp

Scholen nemen het stimuleren van creativiteit niet serieus. Dat komt doordat de nadruk te veel op gestandaardiseerde tests ligt, doordat leraren niet worden opgeleid om leerlingen creatief denken aan te leren, en doordat mensen op school alles graag doen zoals het altijd al ging. Daarover klaagt psycholoog Robert Sternberg in Psychology of Aesthetics, Creativity and the Arts.

Sternberg is een van de bekende psychologen op het gebied van intelligentie en creativiteit. Hij werkte mee aan minstens vijf academische handboeken over het onderwijzen van creativiteit, waarvan twee speciaal voor leraren. Op Amazon vind je bijna 200 Engelstalige boeken over het onderwerp voor een breder publiek. Maar, zegt Sternberg, al die boeken hebben het onderwijs niet méér creativiteitsgericht gemaakt. Er is amper iets mee gedaan.

Dat komt vooral, denkt hij, doordat het moeilijk is om mensen te laten veranderen. Met name experts zijn over het algemeen weinig veranderingsbereid, blijkt uit zijn eigen onderzoek. Leraren opleiden om creativiteitsgericht onderwijs te geven werkt wel, maar alleen als je ze heel nauwgezet begeleidt. Het is moeilijk dat op grote schaal te doen.

Het is telkens weer hetzelfde

Sternberg vindt in elk geval de Amerikaanse, universitaire lerarenopleidingen „nou niet direct bastions van onderwijsinnovatie”. Die leiden leraren op zoals de generaties daarvoor zijn opgeleid. Hooguit wordt er wat nieuwe technologie ingezet, maar volgens Sternberg niet noodzakelijk op een manier die creatief denken bevordert.

En gestandaardiseerde tests – zoals de Cito- en rekentoetsen die in het Nederlandse onderwijs almaar populairder worden – bevorderen het onderwijs in creatief denken niet. De tests meten geen creativiteit, en wat niet gemeten wordt is in het onderwijs al snel niet belangrijk, zegt Sternberg. Leraren zijn dan niet gemotiveerd om eraan te beginnen. Wie wel heeft geleerd creatief te denken, zal niet beter scoren op een IQ-test of Citotoets, schrijft hij somber.