Hij regelde seks met een meisje van 16

Een 16-jarig meisje had seks met mannen in een hotel. Vandaag begint de rechtszaak tegen Armin A., die de seksafspraken voor haar regelde.

Het was een opvallende aanpassing die het OM vorige week deed, in de Valkenburgse mensenhandelzaak.

Armin A., die vandaag voor de rechter komt, wordt niet langer beschuldigd van klassieke loverboy-/mensenhandelpraktijken, maar van „seksuele uitbuiting van een minderjarige”. Dat klinkt ook niet best, maar het OM heeft daarmee de beschuldiging losgelaten dat A. iemand ergens toe heeft gedwongen. En dat was wel het beeld dat het OM schetste, toen de politie A. eind vorig jaar had aangetroffen in de badkamer van een Valkenburgs hotel, terwijl een meisje van toen 16 jaar zich in de hotelkamer aan het prostitueren was. In de prullenbak werden meerdere gebruikte condooms aangetroffen, en in de telefoon van A. leek een (lange) klantenlijst te zitten.

Het OM schetste toen in het openbaar een beeld van klassieke loverboypraktijken. Daarin lokt een jongen een jong meisje thuis weg, mogelijk met gebruik van dwangmiddelen zoals chantage of geweld, en hij zet haar in om geld te verdienen als prostituee. Het OM vatte de zaak zwaar op, ook omdat het meisje minderjarig was. Het OM dreigde de klanten van het meisje in feite met openbaarmaking, door te zeggen dat ze zo nodig thuis zouden worden opgepakt. En als hun echtgenoten dan te weten kregen waarvan ze verdacht werden: jammer dan. Na de publiciteit rond deze zaak pleegden twee verdachten zelfmoord, waarna het OM veel kritiek te verduren kreeg.

Andere beschuldiging, maar de strafmaat kan dezelfde blijven

Betekent de aanpassing van de tenlastelegging nu dat het eigenlijk een minder ernstige zaak is dan eerst werd gedacht? De advocaat van Armin A., Arthur Vonken, suggereert dat wel. Hij zal morgen vragen om vrijlating van zijn cliënt, die al maanden in voorarrest zit, kondigde hij aan. Het faciliteren van seks met een minderjarige: dat is er overgebleven van de beschuldiging van het OM. En hoewel dat strafbaar is, heeft A. volgens Vonken lang genoeg gezeten.

Het OM noemt de zaak nog steeds onverminderd ernstig. Er zijn niet zozeer beschuldigingen komen te vervallen, zei een woordvoerder, „de tenlastelegging is toegespitst”. Nu wordt Armin A. seksuele uitbuiting van een minderjarige ten laste gelegd, en die toespitsing heeft geen invloed op de hoogte van de strafmaat, zegt de woordvoerder. Ook op dit misdrijf staat een maximumstraf van 12 tot 15 jaar. „Cruciaal in het verwijt is dat het meisje minderjarig was en er zoveel gebruik gemaakt is van haar diensten.” En de zaken tegen de klanten lopen nog steeds.

Misschien geen dwang, maar het meisje was wel minderjarig

Volgens advocate Ivonne Leenhouwers, die veel zedenzaken doet, heeft het OM een punt. Zelfs als er geen sprake is geweest van evidente dwang, en als het leek of het meisje zelf in de prostitutie wilde werken: met het feit dat ze minderjarig is, is iedere faciliterende activiteit strafbaar. Dit is inherent aan de minderjarigheid van het meisje, bepaalde de Hoge Raad in mei vorig jaar.

De Hoge Raad baseerde zich hierbij op de overtuiging van de wetgever, dat in het algemeen aan de exploitatie van prostitutie van minderjarigen misbruik van ‘uit de feitelijke verhoudingen voortvloeiend overwicht’ inherent is. Het beperken van de tenlastelegging betekent dus niet noodzakelijkerwijs dat er een lichte straf volgt. Het betekent wel dat de zaak genuanceerder ligt dan aanvankelijk misschien werd gedacht, en dat het OM onvoldoende bewijs heeft om hard te maken dat Armin A. het meisje door middel van dwang in de prostitutie heeft gebracht.

Een probleem is dat er in mensenhandelzaken veel onduidelijkheid is over de strafmaat, zegt Leenhouwers. De rechters hebben niet, zoals in andere zaken, richtlijnen vastgesteld waaraan rechters houvast hebben. Het OM heeft wel zogeheten oriëntatiepunten, waarop de strafeis wordt gebaseerd. En rechters kijken daar wel naar, maar maken hun eigen afwegingen. En in die afweging kan nu eenmaal een rol spelen dat, naar het zich nu laat aanzien, het meisje zelf als prostituee wilde werken.