Bootramp toont onmacht EU

Meer reddingsboten? Gerichtere actie tegen smokkelaars? Europa worstelt met aanpak.

In Valletta, op Malta, dragen leden van de Italiaanse kustwacht het lichaam van een bootvluchteling van boord. Foto Reuters Foto Darrin Zammit Lupi/ REUTERS

Meer patrouilles op zee, meer controle in de lucht: moet dat het antwoord zijn op de ramp van zaterdagnacht, waarbij mogelijk rond de negenhonderd bootvluchtelingen in de Middellandse Zee zijn verdronken?

UNHCR, de vluchtelingenorganisatie van de Verenigde Naties, vindt dat de EU hier prioriteit aan moet geven. Ook EU-voorzitter Letland pleitte vanmorgen voor groots opgezette opsporings- en reddingsoperaties, ook al zeggen landen als het Verenigd Koninkrijk expliciet dat zij een aanzuigende werking vrezen.

Maar de Italiaanse premier Renzi, die een ingelaste EU-top wil, zei dat dit oplossing niet is. „Deze tragedie is gebeurd in de aanwezigheid van hulp, niet bij afwezigheid ervan.”

Een vissersboot die door mensensmokkelaars onverantwoord vol was geladen met volgens getuigen wel 900 mensen, kapseisde toen de opvarenden elkaar verdrongen om aan boord van een te hulp geschoten koopvaardijschip te komen. 28 mensen werden gered.

De Duitse minister van Binnenlandse Zaken zei gisteren dat harde aanpak van de mensensmokkelaars „een centraal punt’’ in Europees migratiebeleid moet worden. De Italiaanse schrijver Claudio Magris zei vanmorgen dat ze de doodstraf zouden moeten kunnen krijgen.

Andere voorstellen: aanpak van de chaos in Libië. Premier Renzi wees de suggestie van een internationale marineblokkade meteen af. De marineschepen die daarvoor nodig zijn, zouden door mensensmokkelaars als „een taxi naar Europa’’ worden gebruikt. In Rome wordt gepleit voor een internationale politiemacht die zou moeten proberen de havens van Libië onder controle te brengen.

Maar uit een verklaring gisteren van de Europese Commissie sprak de onmacht: „Zolang er oorlog en ontberingen zijn in onze verre en nabije buurlanden, zullen mensen blijven proberen een veilige haven te zoeken op de Europese kusten.”