De wereld kan niet zonder smartphone

Foto Bloomberg

Afgelopen jaar werden wereldwijd 1,2 miljard nieuwe smartphones verkocht. De meeste in opkomende economieën, waar de telefoon voor veel gebruikers de enige toegang tot internet is. Welke apps zijn populair, en hoeveel mensen hebben er een smartphone? Onze correspondenten praten je bij.

China: Overleven doe je met een smartphone

Leven en overleven is in China ondenkbaar geworden zonder een smartphone:

Van de smartphonebezitters hebben 158 miljoen een Apple. Het marktaandeel van het Amerikaanse bedrijf is in het eerste kwartaal gestegen naar 27,5 procent. Het Chinese Xiaomi is daarmee van de eerste plaats verstoten. De nieuwste iPhones mogen prijzig zijn, maar de Android-concurrenten Samsung en Xiaomi zijn in het hoge segment ook niet goedkoop. En Apple staat voor kwaliteit, stijl en status; dan maar een maand rijst eten.

Zo’n beetje alle Chinese smartphones hebben WeChat, de Chinese tegenhanger van WhatsApp, maar met veel meer betaal-, video- en Facebook-functies. Een smartphone zonder een app voor onlinewinkel Taobao is ondenkbaar. Vooral onder jongeren wint de Zhifubao-app van internethandelshuis Alibaba nu terrein. Zhifubao is de eerste Chinese smartphonebank. Je kunt ermee sparen (de rente varieerde deze week rond de 5,3 procent), beleggen en betalen.

Zo werkt dat:

Snelle stijgers zijn ook de apps die gekoppeld zijn aan de Amerikaanse luchtkwaliteitmeetstations op ambassades en consulaten, zoals de Beijing Air Quality-app.

De weg vinden in de constant uitdijende metropolen is ondoenlijk zonder navigatieapps, Baidu-map in het bijzonder. Zelfs de meest ervaren taxichauffeurs kunnen niet meer zonder.
(Oscar Garschagen)

Indonesië: Echte vriendschap via de app Path

Het probleem zit in de zendmasten. Het aantal mobieletelefoongebruikers in dit land van 245 miljoen inwoners is de afgelopen jaren hard gestegen maar in zendmasten wordt nauwelijks geïnvesteerd. Het gevolg is dat een simpel gesprek op je ultraplatte statussymbool met retinascherm voeren onmogelijk is boven de vierde etage, in een winkelcentrum of op enige afstand van een zendmast.

Hoe anders is het buiten de grote stad. Daar is het bereik uitstekend en het 3G-internet snel. Hier bezit men niet de duurste telefoons, maar de instapmodellen van Samsung en de Chinese smartphones van Oppo, Huawei en oudere BlackBerry’s. Een smartphone is zo goed als onmisbaar geworden voor Indonesiërs.

Zonder smartphone geen handige apps die je tijdens de avondspits in de ramadan waarschuwt als het vasten gebroken mag worden. Zonder smartphone geen toegang tot Path, de waanzinnig populaire socialemedia-app die Indonesiërs gebruiken om hun levens te delen. In tegenstelling tot Facebook kun je bij Path maximaal 150 contacten hebben, een idee van beslotenheid en echte vriendschap die in Indonesië kennelijk in trek is.

Screenshot Path

Screenshot Path

Dat neemt niet weg dat Indonesiërs grootgebruikers zijn van WhatsApp, Facebook en Twitter. Circa 2,5 procent van alle tweets wereldwijd komt uit Jakarta. In Indonesië dienen jongeren naar ouderen te luisteren, zo luidt traditie. Via smartphones, Facebook en Twitter kunnen de tientallen miljoenen jongeren onder die beknellende hiërarchie uitkomen.

Niet voor niets hangen Indonesiërs hun telefoons constant aan mobiele accu’s. Want de urenlange files in Jakarta doorbrengen zonder smartphone is een ontbering die Indonesiërs niet graag ondergaan.
(Melle Garschagen)

Nigeria: democratie via smartphones

In 2014 hadden de 177 miljoen inwoners 166 miljoen mobiele telefoons – 94 telefoons op 100 inwoners, telde de Telecommunications Commission. Techno uit China doet het goed, want goedkoper dan de rest. LG, iPhone en Samsung zijn wel populair, maar vaak te duur. De meest gebruikte telefoon is nog altijd Nokia. Oersterk, waterproof. “Mijn telefoon heeft twintig minuten in het water gelegen. En hij deed het nog steeds”, zegt gebruiker Kimmy Akebo.

De mobieletelefoonwinkels zijn de best bezochte winkels in het Ikeja-winkelcentrum in Lagos. Maar de impact reikt verder. De mobiele telefonie bracht bankieren naar de verste uithoeken in het land. Boeren checken de graanprijzen online, handelaren op de zwarte geldmarkt de prijs van de naira tegen buitenlandse valuta. De regering begon vorig jaar een campagne om Nigerianen aan te moedigen bankzaken mobiel te doen.

En: de mobiel dwingt bestuurders ook tot transparantie. De verkiezingen twee weken geleden worden geprezen als de meest geweldloze en fraudeloze in de geschiedenis van Nigeria. Kiezers konden pas stemmen als hun identiteit van kiezers was gecontroleerd door kaartlezers. Het stemmen tellen werd van minuut tot minuut gevolgd op Twitter en Facebook.

De andere kant: ook de terreurbeweging Boko Haram maakt gebruik van de mobiele revolutie. Telefoons verspreiden nu hun gruwelvideo’s, die inmiddels dezelfde gelikte cameravoering hebben als de Islamitische Staat. Boko Haram zwoor vorige maand trouw aan IS. Via de sociale media en de mobiele telefoon.
(Bram Vermeulen)

Brazilie: de smartphone als walkietalkie

In de metro, achter de kassa, op terrassen, in rijke buurten én sloppen. Overal in Brazilië is de smartphone erbij. Via WhatsApp wisselen de praatgrage Brazilianen nieuwtjes uit en de chatdienst wordt ook als nieuwsbron gebruikt.

Toch ziet bellen er vaak ouderwets uit: veel Brazilianen gebruiken het push to talksysteem, een soort walkietalkie-toepassing op telefoons, waarmee gratis gecommuniceerd kan worden. Zenden en ontvangen kan niet gelijktijdig. Niet zelden schreeuwen Brazilianen dus tegen hun telefoons, om ze daarna tegen hun oor te houden om het antwoord te horen.

De Samsung Galaxy is verreweg de winnaar: van de meeste verkochte mobieltjes in 2014 nemen vijf verschillende Galaxy’s de eerste plekken in. De iPhone 5 en 5s volgen pas op nummer elf en twaalf. Apple heeft daarmee een beduidend minder grote dekking in het land dan Android. Dat komt vooral door de prijzen. Door torenhoge belastingen en importkosten is elektronica in Brazilië duur. Toen de iPhone 6 uitkwam kostte die omgerekend 1.008 euro, bijna twee keer zoveel als in de VS – het maakte de iPhone 6 in Brazilië de duurste iPhone ter wereld.

Facebook is de populairste app, naast apps gericht op navigatie en transport. Waze is een door gebruikers gevoede gps-app en razend populair, vooral in de steden. Maar ook apps van taxidiensten zoals Easy Taxi doen het goed.

Mobiel bankieren is in opkomst en wordt in grote steden onder de (hogere) middenklasse veel gebruikt. Maar het gros van de Brazilianen bankiert en betaalt nog altijd persoonlijk bij de bank, getuige de dagelijkse lange rijen voor de bankkantoren.

Toch strekt de dekking niet verder dan 29 procent in 2014. Openbare wifi heeft de Braziliaanse overheid – ook in de grote steden – nog nauwelijks ontdekt, een wificultuur in cafés bestaat nauwelijks.
(Floor Boon)

Turkije: Drap via de app

Zelfs voor het traditionele koffielezen is in Turkije een sociale media-variant gevonden. Je neemt drie foto’s van de drap aan de binnenkant van je koffiekopje en stuurt ze naar de app Derya Abla Kahve. Twintig minuten later verschijnt je horoscoop, gemaakt aan de hand van de grillige bruine lijnen in het kopje.

De snel groeiende groep smartphonebezitters maakt er gretig gebruik van. Dat doen ze vooral op plekken waar wifi is, want Turken moeten het nog doen met een 3G-netwerk. De upgrade naar 4G wordt dit jaar verwacht. De nieuwste telefoons zijn statussymbolen, voor zowel arm en rijk, maar de contrasten binnen Turkije zijn groot. Op het platteland is het bereik over het algemeen vrij goed, maar het gebruik traditioneel: telefoons zijn er om te bellen.

Jongeren in steden als Istanbul, Ankara en Izmir zijn voortdurend online. Ze internetten meer dan ze bellen en kijken in de metro films op hun telefoon. Voor die doelgroep begint de Garanti Bank nu met mobiel bankieren zonder pinpas. Facebook, Twitter en Instagram zijn zoals overal favoriet. Voor de kleinste gebruikers zijn er pakketten verkrijgbaar vanaf 4 lira (circa 1,50 euro) per maand. Met zo’n ‘social mini’ kun je alleen op Facebook en Twitter.
(Marloes de Koning)