Kijken: bijna blinde rat spoort landmijnen op in Angola

Een beeld uit de video van The New York Times.

Vijf jaar geleden kreeg de Amerikaanse journalist Nicholas Kristof van zijn kinderen een rat voor Vaderdag. Niet zomaar een rat, maar een zogeheten HeroRat, bedoeld voor het opsporen van landmijnen in Angola. Recentelijk reisde Kristof af naar het Afrikaanse land, om te zien wat er van zijn cadeau geworden is.

Eenmaal aangekomen komt de journalist, die twee keer de Pullitzerprijs kreeg voor zijn verhalen in het buitenland, Boban op het spoor. En omdat de Gambiahamsterrat ongeveer vijf jaar geleden aan zijn training tot speurrat begon, moet het zijn cadeau wel zijn, denkt Kristof. Hij volgt het dier met speuren.

zo’n 400 vierkante meter per dag

Van zijn reportages in onder meer Afghanistan weet de journalist dat het opsporen van landmijnen een tijdrovend karwei is. Vaak worden de mijnen opgespeurd door mannen in beschermende kleding die met een metaaldetector een strook land afzoeken. Maar zo’n detector piept ook bij andere metalen voorwerpen, waardoor er vaak loos alarm is.

Veel meer dan 20 vierkante meter per dag afspeuren kan de gemiddelde mijnenveger daarom niet. Een HeroRat - vaak bijna blind, maar gewapend met een hele goede neus – kan bijna 400 vierkante meter afspeuren. Aan een lijntje wordt het dier door een strook land geleid en zodra hij een mijn op het spoor is, begint hij aan de grond te krabbelen.

Betrouwbaarder dan menselijke speurders

Ratten zijn bovendien betrouwbaarder, zo stelt Alfredo Adamo, de leidinggevende van het zoekteam waartoe Boban behoort:

“Bij mensen zakt de concentratie na verloop van tijd in. Een rat zoekt de hele dag gewoon door.”

Bovendien hoeft een rat niet bang te zijn om op de mijn te gaan staan. Want hoewel het dier groot is – van kop tot staart kan een Gambiahamsterrat 90 centimeter worden – is het niet groot genoeg om een mijn te doen afgaan. En als dank voor zijn werk vraagt de HeroRat niet meer dan wat bananen, pinda’s en appels.

De speurrat is een idee van de Belgische Bart Weetjens. Hij gaf bij TED al eens een presentatie van zijn idee:

Lees het hele verhaal over de HeroRats op The New York Times.