‘Wild gevangen vis kan nooit biologisch zijn’

Dat tweette Albert Heijn vorige week

illustratie Martien ter Veen

De aanleiding

Supermarktketen Albert Heijn kreeg vorige week via Twitter een vraag over zijn biologische gerookte zalm. Op de verpakking staat namelijk dat de zalm gekweekt was. De vraag was: hoe kan dat dan biologisch zijn?

Het antwoord van Albert Heijn: „Biologische visproducten zijn per definitie altijd gekweekt. Wild gevangen vis kan nooit biologisch zijn.”

Dat gaan we checken.

Waar is het op gebaseerd?

Voor uitleg bellen we met Albert Heijn. De woordvoerder legt uit dat wilde vis niet biologisch kan zijn door de wet. Een vis mag pas biologisch genoemd worden als er aan bepaalde regels en controles wordt voldaan. En bij een in het wild gevangen vis is dat niet mogelijk, zegt de woordvoerder.

En, klopt het?

Voor alle duidelijkheid: het gaat hier om biologische vis en niet om duurzame vis. Twee termen die nogal eens door elkaar gebruikt worden. Kort gezegd gaat duurzame visserij vooral om het in stand houden van het ecosysteem en het voorkomen van overbevissing. Biologisch gaat meer om het dierenwelzijn, hoe het dier leeft en eet. Biologische vis heeft onder meer voldoende ruimte, leeft in schoon water, krijgt goed voedsel, geen hormonen toegediend en wordt op een pijnvrije manier geslacht. Kortom: diervriendelijk. En wat kan er nou diervriendelijker zijn dan een zalm die voordat hij gevangen wordt heerlijk vrij kan rondzwemmen in de Noord-Atlantische Oceaan? Veel biologischer zul je het niet vinden, toch?

Nou, niet dus, blijkt uit de uitleg van Mariken de Bruijn van Skal Biocontrole. Skal houdt in opdracht van het ministerie van Economische Zaken toezicht op de biologische productie in Nederland. Want biologisch is een wettelijk beschermde term. „Biologische certificering gaat uit van controleerbaarheid van de bedrijfsprocessen van biologische bedrijven”, legt De Bruijn uit. Bedrijven die hun producten biologisch willen noemen moeten gecontroleerd worden door Skal. En bij biologisch gekweekte vis is het volledig te controleren waar hij leeft en wat hij eet. Bij een in het wild gevangen vis weet je dat niet. En dus kan die vis geen biologisch keurmerk krijgen.

Het is een boude bewering, vindt Johan Verreth, professor in aquacultuur en visserij aan de universiteit van Wageningen. „Het spreekt voor zich dat natuurlijk opgegroeide vis altijd biologisch is”, mailt hij in een reactie. Hoewel, zegt hij, een in het wild gevangen vis kan bijvoorbeeld in aanraking komen met zware metalen en dat is natuurlijk niet biologisch. Verreth begrijpt dat een toezichthouder bij wilde vis niet kan controleren of aan alle wettelijke criteria is voldaan. Dit toont volgens hem ook de beperkingen van labels aan. „Uiteraard is wilde vis wel biologisch, maar alleen om procedureel-technische reden kan hij niet zo gecertificeerd worden.”

Conclusie

Een wilde zalm die zijn leven lang vrij rondzwom in de Noord-Atlantische Oceaan en alleen natuurlijk voedsel at, is misschien heel biologisch. Alleen mag je hem zo niet noemen, want het is niet te controleren hoe hij leefde en wat hij at. Dat weet je alleen zeker bij gekweekte vis. Volgens de wet heeft Albert Heijn gelijk en daarom beoordelen we de bewering als waar.

Ook een bewering zien langskomen die je gecheckt wilt zien? Mail nextcheckt@nrc.nl of tip via Twitter met de hashtag #nextcheckt