Hoe beperk je de stroom migranten?

Honderden doden: de balans van een week migratienieuws. Hoe voorkom je meer drama’s?

1 Doe de deur op slot.

Op verschillende plaatsen langs de buitengrenzen van de EU staan hekken. Tussen Griekenland en Turkije, tussen Bulgarije en Turkije, tussen Marokko en de Spaanse exclaves Ceuta en Melilla. Soms werkt het, de deur op slot te doen. De migratie vanuit West-Afrika naar de Spaanse Canarische eilanden, is door strengere controle verschrompeld. Maar meestal is het effect beperkt. Migranten uit Turkije nemen nu de boot naar Lesbos, Samos, Kos of Chios – dit jaar al ruim tienduizend mensen.

2 Voorkom doden

Organisaties als Amnesty International en Human Rights Watch zeggen dat de EU moet voorkomen dat er nog meer mensen op zee omkomen. Betekent dat meer patrouilles om sneller bootvluchtelingen te redden? Toen Italië vorig jaar meer ging patrouilleren, hebben mensensmokkelaars dat benut om nog meer mensen op nog gammelere bootjes de zee op te sturen. Europa staat voor de paradox dat snellere hulp aan bootvluchtelingen leidt tot meer bootvluchtelingen.

3 Voorkom dat mensen weggaan

De kern van het probleem is dat mensen weg willen, omdat het niet veilig meer is in hun land, of omdat er geen werk is. Dit is tegelijkertijd het meest ongrijpbare element. De invloed van de EU op het geweld in Syrië, Irak, Somalië, Eritrea of Mali is beperkt. De EU-commissaris voor migratie, Avramopoulos, wil in zijn komende migratienota wel veel nadruk leggen op projecten om mensen in bijvoorbeeld de Sahellanden betere economische perspectieven te bieden.

4 Behandel asielaanvragen buiten Europa

Er wordt al geëxperimenteerd met mogelijkheden om buiten Europa een asielaanvraag in te dienen – en daar dus ook de uitslag af te wachten. Dat zou tegemoetkomen aan Italiaanse en Griekse bezwaren dat ze, als ze de regels zouden volgen, onevenredig veel asielaanvragen zouden krijgen omdat iemand asiel moet aanvragen in het EU-land dat hij binnenkomt. Marokko en Spanje werken al samen met zo’n asielloket, en de EU wil hierover praten met Niger, Tunesië en Egypte. Italië hoopt dat Tunesië en Egypte ook vóór Libië gaan patrouilleren. Als zij dan bootvluchtelingen oppikken, komen die weer in Afrikaanse havens.