Als de crisis is bezworen, is de kust lang niet veilig

Als de PvdA en VVD deze crisis overleven, wachten de coalitie nog 8 struikelblokken die overwonnen moeten worden.

1 Gronings gas

Onder druk van de noordelijke woede is de PvdA steeds vaker geneigd zich bij de oppositie aan te sluiten. Zo wil ook zij nu de bewijslast voor de schade van aardbevingen niet langer bij Groningers neerleggen. Ook wil de PvdA al op voorhand drastischer dan de VVD de winning in Groningen terugdraaien in de tweede helft van het jaar en volgend jaar.

2 Belastinghervorming

VVD en PvdA werken aan een nieuw stelsel met lagere lasten op arbeid. Maar de PvdA wil dat compenseren door hogere lasten op vermogens en andere verschuivingen. De VVD wil alles betalen uit meevallers.

3 Energieakkoord

Deze week meldde de Algemene Rekenkamer dat er extra actie (lees: geld) nodig is om de doelstellingen voor duurzame energie te halen: een aandeel van 14 procent in de energievoorziening in 2020 en 16 procent in 2023. De PvdA eist nu al meer inspanningen, met D66 en GroenLinks. Energieminister Kamp en zijn VVD willen pas op het afgesproken moment in 2016 de balans opmaken.

4 MH17

De afwikkeling van het onderzoek naar MH17 verdeelt de coalitie niet, maar het is een zeer beladen onderwerp. Omdat Nederland het onderzoek leidt dat lijkt te gaan leiden tot beschuldigingen aan het adres van Rusland, dreigt premier Rutte klem te komen tussen diplomatiek-economische belangen in Rusland en zijn belofte dat de daders vervolgd zullen worden en de ‘onderste steen’ boven moet.

5 Zorg

De toppen van de partijen kwamen er tot nu toe altijd wel uit waar het over de zorg ging. Marktwerking versus zorggaranties, kostenbeheersing, decentralisatie, bureaucratie versus handen aan het bed: beide partijen zoeken een evenwicht. Maar marktwerking ligt in de achterban van de PvdA heel gevoelig. Incidenten kunnen hier zomaar uit de hand lopen.

6 Arbeidsmarktbeleid

Het verschil tussen vast en flex moet kleiner worden door de Wet werk en zekerheid, die op 1 juli ingaat. Maar dat is gemakkelijk gezegd – VVD en PvdA bedoelen er iets anders mee. De VVD hoopt dat dit zal leiden tot een meer flexibele arbeidsmarkt, de PvdA verwacht juist dat werkgevers sneller vaste banen zullen aanbieden.

7 ABN Amro

De staatsbank gaat naar de beurs, in stukjes en zo snel als mogelijk is. De PvdA bezweert de VVD dat ze daaraan echt niet zal tornen – niet wíl tornen. Maar de liberalen vrezen dat de sociaal-democraten de boel blijven vertragen, terwijl intussen de roep om de bank in staatshanden te houden toeneemt.

8 Het buitenlands beleid

Nooit belangrijk in verkiezingscampagnes, maar een kabinet kan er best over vallen, zeker als er gevraagd wordt om een Nederlandse bijdrage aan een militaire missie – zie Uruzgan. PvdA en VVD denken vooralsnog heel verschillend over de mogelijkheid om de deelname aan de internationale militaire operatie tegen IS in het Midden-Oosten ooit uit te breiden naar Syrië.