Column

We praten verder

Zoals bekend bedriegen mensen graag elkaar én/of zichzelf. Een van de meest voorkomende vormen van (zelf)bedrog is doen alsof er niets aan de hand is en intussen alle hulptroepen mobiliseren om het eigen hachje te redden. Om een goede indruk te maken, wordt in het openbaar de verzoenende hand uitgestoken met het bezwerende zinnetje: „We praten verder.”

Deze week hebben we drie van zulke situaties gezien. Ik behandel ze in volgorde van toenemende belangrijkheid.

1. Johan Cruijff vloog naar Amsterdam omdat het weer eens hommeles bij Ajax is. De door hem bedachte ‘fluwelen revolutie’ begint haar eigen kinderen op te eten. Cruijff heeft enkele jaren geleden een aantal beleidsbepalende figuren weggejaagd en opvolgers aangesteld die elkaar nu naar de keel vliegen. Alles wat fout kan gaan, gaat bij Ajax fouter dan ooit. Er is ruzie met de supporters over de verhoogde toegangsprijzen, het eerste elftal speelt zó slecht dat PSV al zaterdag kampioen kan worden en er is een fundamenteel verschil van mening tussen Cruijffs discipelen over de toekomst: moet Ajax meer eigen jeugd opleiden of meer inkopen?

Cruijff is de baas – maar een baas die zich zelden of nooit laat zien. Hij zet vanuit Barcelona de lijnen uit, maar doet dat zo ondoorzichtig dat iedereen erover struikelt. Wat kwam hij deze week doen? „Praten.” Tegen Voetbal International zei hij: „Nu is het zaak dat het beste van de diverse werelden gaat samenkomen. Daar gaan we ons de komende periode voor inzetten.”

Nog meer hommeles dus. De enige oplossing: laat Cruijff thuis in Barcelona alleen nog in zichzelf praten.

2. Het geval Anouchka van Miltenburg. In de Tweede Kamer vindt niemand haar bekwaam genoeg voor het voorzitterschap, maar de moeilijkheid is: wie durft het haar te zeggen? Linda Voortman van GroenLinks was er wel héél dichtbij. Haar gezicht gezien toen ze in een gang van het Binnenhof naast haar tegenstander stond? Van Miltenburg legde met valse opgewektheid uit dat ze „morgen verder zullen praten”. Voortman keek naar haar alsof ze aarzelde tussen een spontane verwurging of een gifmoord. Van Ojik bleef erachter staan om de dames eventueel uit elkaar te houden.

Wat te doen met een Kamervoorzitter die meer praat dan goed voor haar is?

3. De coalitie van VVD en PvdA praatte dag en nacht over de opvang van illegale asielzoekers. De PvdA wil die mensen bed, bad en brood geven, wat in ieder geval méér is dan het gruwelijke bad dat veel van hun lotgenoten nu in de Middellandse Zee krijgen. De VVD vreest de aanzuigende werking.

Niemand weet de oplossing. Burgemeester Van der Laan wil de asielzoekers alleen voor de nacht een dak boven het hoofd bieden. Overdag moeten ze maar in de stad rondhangen. Hoe denkt hij dat beheersbaar te houden? En wat doet Halbe Zijlstra als hij straks in zijn vakantie met zijn zeilboot op een radeloos zwemmende asielzoeker stuit? Roept hij: „Sorry, aanzuigende werking?”

Terwijl ik dit schrijf, zijn de partijen nog van plan „verder te praten”. Of ze er wel of niet uitkomen – het lijkt mij uitstel van de ondergang. Ze hebben genoeg van elkaar. De VVD verlangt naar het CDA en D66, ze vinden dat ze nu lang genoeg de linkse lastposten hebben geduld. De PvdA wil tijd krijgen om zich met een nieuwe leider terug te vechten naar de macht.

Deze coalitie is uitgepraat.