Ook voor Epke Zonderland is succes nooit vanzelfsprekend

Olympisch kampioen valt bij de EK in Montpellier op zijn favoriete onderdeel en mist de finale. Toch is hij niet ongerust, met het oog op de Olympische Spelen in Rio.

Epke Zonderland, plat op zijn buik na een val van de rekstok. „De schuld moet je bij jezelf zoeken, nooit bij het toestel.” Foto Robin van Lonkhuijsen / ANP

Aan statuur geen gebrek, wel aan stabiliteit. Nadat Epke Zonderland gisteren, op z’n 29ste verjaardag, in Montpellier als enige EK-deelnemer door de speaker van dienst was geïntroduceerd – ‘mesdames et messieurs, le champion du monde et olympique’ – viel de turner halverwege zijn rekoefening plat op de buik. Weg finale, weg Europese titel.

Kan gebeuren, een val. De marges voor een goede grip aan de rekstok zijn klein, zeker in Zonderlands oefening met de nodige vluchtelementen. Hij baalde stevig, maar is niet verontrust. Een verspeelde olympische titel zou pas rampzalig zijn geweest.

Maar toch, het was zijn tweede val binnen tweeënhalve week. Eerst bij de wereldbekerwedstrijd in Cottbus en gisteren op de EK in Montpellier, waar hij zijn derde titel had willen winnen. Weer Montpellier, waar Zonderland drie jaar terug op de EK ook tegen de grond smakte. De olympisch en wereldkampioen ervoer het als een pijnlijk deja-vu.

Hoe wrang ook, de tegenslag bracht hem niet uit zijn evenwicht. Zonderland gaat gewoon door op de uitgestippelde weg, die in 2016 in Rio de Janeiro naar zijn tweede olympische medaille moet leiden. Maar die twee valpartijen zijn wel een wake-up call, gaf hij eerlijk toe. Het werd hem nog maar eens ingewreven: succes is nooit vanzelfsprekend.

Zonderland zocht ook niet naar excuses. Hij schreef de blunder niet toe aan zijn gebrekkige voorbereiding, toen klein fysiek ongemak hem dwarszat. Hij was niet topfit naar Montpellier gekomen, dat is waar. Hij had niet ‘over’, zei hij, en dat voelde onaangenaam. En de rekstok van de Franse fabrikant Gymnova veerde meer dan hem lief was, ook dat is waar. Maar dan nog had hij niet hoeven vallen, vindt hijzelf. Reëel: „De schuld moet je bij jezelf zoeken, nooit bij het toestel. Iedereen moet het hiermee doen.”

Geen verbond met de rekstok

Wat hem er niet weerhield uit te leggen dat de rekstok anders reageerde dan gebruikelijk. Het voelde in de trainingen al niet goed aan. Zonderland kon maar geen verbond met de Franse stok sluiten. Dat bleek in de wedstrijd, toen hij na zijn eerste vluchtelement, de Cassina, te dicht op de rekstok uitkwam. Dat deed hem besluiten van de combinatie met de Kovacs af te zien en wel de tweede combinatie van Kolman met Gaylord II uit te voeren. Maar daar ging het mis. Zonderland was zo uit balans geraakt, dat hij niet meer kon corrigeren en na de Gaylord II compleet misgreep. Daar lag hij op de grond. Als een badlaken die van de waslijn is gevallen.

Op de EK volgt het olympische traject, te beginnen met de WK eind oktober in Glasgow, waar de olympische kwalificaties op het spel staan. Zonderland volgt twee sporen: plaatsing met het Nederlandse team of individueel via een podiumplaats bij een toestelfinale. Onder normale omstandigheden moet dat laatste traject voor hem haalbaar zijn. De weg met het team is vanwege de zwaardere concurrentie gecompliceerder en succes is allerminst gegarandeerd.

Sinds gisteren weet Zonderland dat hij er voor ‘Rio’ een hoogwaardige rekoefening moet instampen. Dat impliceert een hoge moeilijkheidsgraad en een vrijwel perfectie uitvoering. Hij heeft geen keus, want de concurrentie, vooral uit China, zal moordend zijn. Zonderland is de te kloppen man, dat weten zijn Chinese tegenstanders Zhang Chenglong en Kai Zou maar al te goed. De Nederlander zal hen een stap voor moeten zijn.

Extra belasting

Daar blijft het niet bij, want vanwege het Nederlandse teambelang is Zonderland gevraagd ook een oefening op vloer en bij voltige voor te bereiden. Een extra belasting het komende half jaar. „Het wordt een interessante periode, dat is zeker”, zegt Zonderlands trainer Daniël Knibbeler, die aan de hand van statistieken en grafieken van de EK-voorbereiding eerst wil uitzoeken waar hij komende maanden de accenten moet leggen.

Veel aandacht zal Zonderland aan zijn brugoefening moeten besteden. In het Nederlands teambelang heeft hij de moeilijkheidsgraad danig opgevoerd. Zodanig dat hij bij een vlekkeloze uitvoering zelfs olympische medaillekansen denkt te hebben. Maar het probleem tot dusver is, dat hij de wijzigingen moeilijk verteert. Bij de wereldbekerwedstrijd in Cottbus ging het goed en won hij brons, maar gisteren in Montpellier maakte Zonderland veel schoonheidsfoutjes.

De brug had in Montpellier een uitstekend alternatief voor zijn mislukking aan rek kunnen zijn. De ervaring van een finaleplaats had hij goed kunnen gebruiken. Maar helaas voor de jarige – „ik heb vandaag even geen zin in een feestje” – miste hij de finale op vier plaatsen. De twaalfde plaats was ook onder zijn niveau.