Invloed ultraorthodoxe moslims in moskee groeit

Vooral jonge salafisten proberen in moskeebesturen te komen.

In Nederlandse moskeeën groeit de invloed van het salafisme, een ultraorthodoxe stroming binnen de islam. Gemeenten, politie en overheden hebben vorig jaar tientallen meldingen binnengekregen uit moskeeën over salafisten die invloed proberen te verwerven. Dat bevestigen bronnen tegenover deze krant.

De meldingen gaan onder meer over salafistische jongeren die moskeebesturen proberen over te nemen of zich binnen een moskee ‘onverdraagzaam’ zouden opstellen.

Het salafisme is een islamstroming die terug wil naar de ‘zuivere islam’ uit de tijd van de profeet Mohammed. De overheid beschouwt het salafisme als problematisch omdat de boodschap de integratie zou tegengaan en democratie wordt afgekeurd.

Inlichtingendienst AIVD wil niet zeggen of en hoeveel meldingen de dienst heeft gekregen over salafisten. Wel bevestigt de dienst dat steeds meer moskeeën onder invloed staan van het salafisme, en dat dit in een aantal gevallen ‘spanningen’ oplevert. „Sommige moskeebesturen weten salafisten buiten de deur te houden, andere besturen zijn al door salafisten overgenomen. De weerbaarheid is niet meer zo groot als vroeger”, aldus een woordvoerder.

Tot een aantal jaar geleden was het salafisme in Nederland beperkt tot een aantal islamitische centra onder leiding van Arabisch-sprekende imams. Nu zijn er diverse Nederlands sprekende predikers bijgekomen die de salafistische boodschap uitdragen. Zij zijn vooral populair onder jongeren. De boodschap van deze ‘nieuwe’ salafistische predikers leunt in sommige gevallen aan tegen het jihadisme, concludeerde de AIVD in zijn laatste rapport.

In meerdere moskeeën leidt de opkomst van salafisten tot conflicten tussen het moskeebestuur – dat in veel moskeeën bestaat uit oudere, gematigde moslims – en jongeren, die gevoeliger zijn voor het salafisme en invloed willen. Zo deden salafistische jongeren in de Arnhemse Al Fath-moskee een poging in het bestuur te komen. Dat mislukte. Hetzelfde gebeurde in de Amsterdamse Al Karama-moskee – dat gebedshuis werd vorig jaar overgenomen door salafisten.

De Raad van Marokkaanse Moskeeën Nederland ontvangt ook signalen over de toenemende invloed van salafisten. Moskeebesturen en imams weten zich hier vaak geen raad mee, zegt woordvoerder Aissa Zanzen. „Er wordt meestal niet ingegrepen omdat de salafistische boodschap subtiel wordt verspreid. Moskeebesturen zien de ernst er niet van in.”

Volgens Zanzen schuilt er wel een gevaar in. „Salafisme is als gif dat onschuldig is als je er weinig van inneemt, maar wanneer je er langdurig aan wordt blootgesteld, kan het zich uiten in haat en wrok tegen Nederland en het Westen.” Hij zegt dat de moslimgemeenschap onvoldoende in staat is tegenwicht te bieden aan de ideologie. „Er zijn te weinig moslims die op intellectueel niveau de discussie kunnen aangaan.”