Doe dit niet met de telefoon van de baas

Foto iStock

Bel jij je vriendin vaak op je werktelefoon? Of bestel je onder werktijd wel eens iets in een webwinkel? Je bent niet de enige. Maar sommige werknemers maken het wel erg bont.

Een 51-jarige KPN-werknemer liet zijn dochter in haar studentenhuis internetten via een KPN-kastje. Een duur grapje: ze keek nogal veel Netflix rond de kerstdagen, de rekening liep op tot 3.690 euro. Oeps, ontslagen, en dat na 35 dienstjaren.

Een 56-jarige SNS Reaalmedewerker moest thuis zijn telefoon en laptop delen met zijn vrouw. Daarom gebruikte hij voor het bellen van sekslijnen zijn werkmobiel (1.071,99 euro in een maand tijd) en vaste werktelefoon (749,91 euro in drie weken tijd). Dat terwijl hij 7.000 euro bruto per maand verdiende. Ook ontslagen.

Dat de werknemers bij de voorbeelden hierboven iets verkeerd doen, is duidelijk. Maar de grens tussen werk en privé is bij de meeste mensen dun. Werknemers beantwoorden privémail onder werktijd, werkmail in het weekend. Of ze bellen met hun werktelefoon voor een tandartsafspraak of zieke dochter.

Wanneer mag je baas je daarop aanspreken of je er zelfs om ontslaan?

1. Als je geen goede werknemer bent

Iedereen heeft in Nederland recht op wat privacy op zijn werk. En dus ook op een enkele keer een privémail, -aankoop of -telefoontje onder werktijd. Maar zodra je geen ‘goede werknemer’ bent, kan je baas je ontslaan. Van negen tot vijf alleen maar aan het Facebooken? Illegale software gedownload? Of iets anders strafbaars gedaan op je werklaptop? Wees dan niet verbaasd als je je baan kwijtraakt.

2. Als je de regels overtreedt

Elke werkgever kan zelf een protocol opstellen, met daarin de regels en sancties. Zonder zo’n reglement kan een werknemer met best veel wegkomen, zegt ICT-rechtdeskundige Mathieu Paapst van de Rijksuniversiteit Groningen:

“Dan heeft de werkgever vaak geen poot om op te staan. Je kunt zeggen dat je niet wist niet dat het niet mocht, of dat je niet wist dat de sanctie ontslag was.”

Maar ook als een bedrijf wél regels heeft, kan een werknemer soms met succes zijn ontslag aanvechten. Als de baas niet iedereen gelijk behandelt, bijvoorbeeld. Advocaat Morgane Veenhuijzen van WiseMen Advocaten staat vaak ICT-bedrijven bij. Zo ook een bedrijf dat iemand wilde ontslaan die illegale software had gedownload:

“Tijdens de zitting bleek dat collega’s ook allerlei illegale software downloadden. De werknemer had de regels aantoonbaar overtreden, maar omdat de werkgever ze niet consistent toepaste, wees de rechter het ontslag af.”

3. Als je al gewaarschuwd was

Tenzij er sprake is van strafbaar handelen, geldt: je baas moet je eerst waarschuwen. Voor 500 euro privé gebeld tijdens je vakantie? Zelfs dan moet hij je er eerst op aanspreken. Wie weet ging het wel om een noodgeval. Maar kijk niet vreemd op, als je wat moet terugbetalen.

Of schikken

Toch zijn er de laatste jaren niet veel rechtszaken meer over privémails of hoge telefoniekosten. “In 90 procent van alle ontslagzaken wordt geschikt, daar komt de rechter niet aan te pas” schat advocaat Maarten van Gelderen van Van Gelderen Arbeidsrechtadvocaten.

Ook Veenhuijzen schat dit percentage in: “Werknemers durven de gang naar de rechter vaak niet aan. Als het verwijtbare werkloosheid blijkt te zijn, krijg je namelijk ook geen ww-uitkering.”