De grootste pensioenfondsen zien hun financiële situatie verslechteren

2011-10-20 14:24:03 ILLUSTRATIE - De Nederlandse pensioenfondsen hebben hun dekkingsgraad in het derde kwartaal fors achteruit zien gaan. ANP XTRA LEX VAN LIESHOUT Beeld ANP

De grootste pensioenfondsen in Nederland kunnen de pensioenen niet verhogen en zien hun financiële situatie verder verslechteren. Het is het gevolg van het beleid van de Europese Centrale Bank (ECB) om de rente te verlagen en de strengere financiële regels voor pensioenfondsen. Dat blijkt uit de kwartaalcijfers die de vijf grootste fondsen vandaag bekend hebben gemaakt.

De dekkingsgraad (de verhouding tussen het vermogen en de huidige en toekomstige pensioenen) van ambtenaren- en onderwijsfonds ABP is 103 procent, van Zorg en Welzijn 104 procent en van de metaalfondsen PMT en PME 103 en 102 procent. Dat is onder de minimale dekkingsraad van 105 procent, waardoor deze fondsen een herstelplan bij toezichthouder De Nederlandsche Bank moeten indienen. Omdat de minimale dekkingsraad sinds 2015 een jaargemiddelde is in plaats van een momentopname worden sterke schommelingen voorkomen, maar duurt het langer om weer op peil te komen. Het fonds Bouw staat er beter voor met een dekkingsgraad van 114 procent.

Pensioenfondsen mogen de opbouw en de uitkering van pensioenen pas deels verhogen bij een dekkingsgraad van 110 procent en volledig bij 125 à 130 procent. Hierdoor kunnen de pensioenen niet meestijgen met de lonen en prijzen, en worden ze geleidelijk minder waard.

Gevolg van ECB-beleid

De grote fondsen hebben de afgelopen jaren al een achterstand op de inflatie opgelopen: ABP in totaal 10 procent, Zorg en Welzijn 13 procent, Bouw 10 procent en bij PMT en PME respectievelijk 12 en 11 procent voor gepensioneerden en 14 en 15 procent voor werkenden.

Het monetaire beleid van de ECB heeft een dubbel effect op de financiële situatie van de pensioenfondsen. De ECB koopt op grote schaal staatsobligaties op om de de rente en de wisselkoers van de euro te drukken en zo economische groei in Europa te stimuleren. Door de lage rente stijgen de obligaties en veel Europese aandelen die pensioenfondsen hebben gekocht in waarde waardoor het vermogen van de fondsen groeit. Maar door diezelfde lage rente moeten de fondsen ook meer geld in kas houden om nu en in de verre toekomst pensioenen uit te kunnen keren. Per saldo drukt het ECB-beleid zo de dekkingsgraad van de fondsen omlaag en daalt de koopkracht van de pensioenen.

Ondanks de dalende dekkingsgraden hadden de grote pensioenfondsen het afgelopen kwartaal wel een goed rendement op hun beleggingen en groeide hun vermogen aanzienlijk, zeggen ze. Bij ABP (2,8 miljoen deelnemers) steeg het vermogen met 8,9 procent rendement tot 373 miljard euro. Zorg en Welzijn (2 miljoen deelnemers) had een rendement van 9,3 procent, waardoor het vermogen uitkwam op 178 miljard euro.

Ongeveer de helft (circa 160) van het aantal pensioenfondsen in Nederland moet voor 1 juli 2015 een herstelplan indienen, heeft DNB onlangs naar buiten gebracht.