Blijft Van Miltenburg Kamervoorzitter? De zaak-Voortman tot nu toe

Kamervoorzitter Anouchka van Miltenburg (VVD) ligt al dagenlang onder vuur vanwege haar rol in de controverse rond GroenLinks-Kamerlid Linda Voortman, die ten onrechte werd beschuldigd van lekken. Vanochtend praten de twee opnieuw met elkaar. Is Van Miltenburg na vandaag nog Kamervoorzitter?

Van Miltenburg gisteren tijdens het leiden van de vergadering van de Tweede Kamer, een dag nadat zij bijna a de hele dag over de affaire-Voortman had moeten overleggen. Foto ANP / Martijn Beekman

Tweede Kamervoorzitter Anouchka van Miltenburg (VVD) ligt al dagenlang onder vuur vanwege haar rol in de controverse rond GroenLinks-Kamerlid Linda Voortman, die ten onrechte werd beschuldigd van het lekken van vertrouwelijke informatie. Vanochtend praten Van Miltenburg en Voortman opnieuw met elkaar. Is Van Miltenburg na vandaag nog Kamervoorzitter?

De voorgeschiedenis

Eerst over de zaak zelf: wat is er ook weer aan de hand? Het begon allemaal vorig jaar juni, toen nadat ANWB-directeur Guido van Woerkom zich had teruggetrokken als kandidaat voor de functie van Nationale Ombudsman de namen van zijn twee tegenkandidaten uitlekte. Hun namen hadden alleen vertrouwelijk ter inzage gelegen bij de leden van de Tweede Kamer, omdat zij niet wilden dat hun kandidatuur in de openbaarheid zou komen als zij het niet zouden worden. Nu dat toch gebeurd was, besloot het bestuur van de Tweede Kamer (het presidium) dat de rijksrecherche onderzoek naar het lek moest doen. Kamervoorzitter Van Miltenburg beloofde zei dat de kwestie tot op de bodem zou worden uitgezocht.

Toen de NOS over een anoniem mailtje publiceerde met namen van kandidaten die het hadden afgelegd, voerde Van Miltenburg een persoonlijk gesprek met Voortman, net als met een aantal andere Kamerleden. Daarin vertelde Voortman Van Miltenburg dat zij namen van kandidaten voor een nieuwe Ombudsman met partijgenoten had gedeeld. Nadat De Telegraaf Voortman aanwees als Kamerlid dat uit de school had geklapt, deed het presidium aangifte en werd Voortman door GroenLinks-fractievoorzitter Bram van Ojik geschorst. Uit onderzoek van het Openbaar Ministerie bleek echter dat Voortman het lek niet geweest kon zijn. Dat feit had volgens het Kamerlid bekend kunnen zijn op het moment van de aangifte. Daarom schreef Voortman op 25 maart een brief aan Van Miltenburg, zo werd dinsdag bekend, waarin ze de vraag oproept op of moedwillig onjuiste aangifte is gedaan en uitleg van de Kamervoorzitter eiste.

Foto ANP / Martijn Beekman

Van Miltenburg staat samen met Voortman en Van Ojik van GroenLinks de pers te woord nadat het drietal een gesprek heeft gehad. Foto ANP / Martijn Beekman

Het overleg van de afgelopen dagen

Nadat de brief maandag uitlekte, kwam er dinsdag een anderhalf uur durend gesprek tussen Van Miltenburg en Voortman, zonder bevredigende uitkomst. In de wandelgangen van de Kamer uitten intussen veel Kamerleden hun begrip voor Voortmans wens voor eerherstel. Toen dinsdagavond laat bleek dat het presidium de kwestie rond Voortman nooit had besproken (en daarmee een lek vanuit het presidium uitgesloten was), werd de positie van Van Miltenburg verder verzwakt. De gang van zaken wekte de indruk dat Van Miltenburg op eigen houtje had gehandeld, zonder het bestuur van de Kamer goed te informeren.

Op woensdag begon een lange dag van overleg tussen het presidium, Van Miltenburg, Voortman en Van Ojik. Na het eerste overleg op woensdagochtend zeiden verschillende leden van het presidium dat de positie van Van Miltenburg niet op het spel stond. Maar omdat nog niet alle vragen waren beantwoord, begon ‘s middags een tweede overleg. Na afloop daarvan gaf het presidium een verklaring uit waarin stond dat de reputatieschade voor Voortman wordt betreurd. Voortman liet weten blij te zijn met “een beetje opheldering” die was geboden, maar een derde gesprek met Van Miltenburg ‘s avonds was nodig. De uitkomst daarvan was dat de voorzitter en Voortman vanochtend wéér met elkaar om tafel gaan.

Het gesprek van vandaag

Het voortslepen van de kwestie-Voortman gaat intussen allang niet alleen meer om de zaak zelf, maar des te meer om het wankele optreden van Kamervoorzitter Van Miltenburg. Het is bepaald niet de eerste keer dat haar functioneren ter discussie staat (zie de tijdlijn hieronder). Van Miltenburgs positie is zo verzwakt dat ook in haar eigen VVD-fractie wordt gezegd dat zij is gewogen en te licht bevonden, schreef onze politiek redacteur Tom-Jan Meeus woensdag in NRC. Maar dat alleen zijzelf een einde aan haar lijden kan maken.

Of dat vandaag gaat gebeuren is de vraag. De sfeer bij het gesprek van vanochtend zal, na de afmattende gesprekken van de afgelopen dagen, niet erg goed zijn. De grote vraag voor het vervolgoverleg is nu hoe Van Miltenburg er Voortman van weet te overtuigen dat zij terecht alleen maar belastende feiten aan het OM doorgaf, en de voor Voortman ontlastende feiten aan het OM onthield. Na het eerste overleg met Voortman en haar fractievoorzitter woensdagavond probeerde Van Miltenburg optimisme uit te stralen. Voortman juist niet. Het gaf de stand van zaken goed weer.

Tijdlijn

Bekijk hieronder de tijdlijn van affaires rond Van Miltenburg (gemaakt in samenwerking met politiek redacteur Emilie van Outeren):

Lees ook:

- Uit NRC Handelsblad: Cruciale vragen onbeantwoord (€)
- Uit NRC Handelsblad: ‘Geduld is op’ met Van Miltenburg als Kamervoorzitter (€)