Bankier in emotionele transacties

Hoe verschillend de redenen voor hun transacties ook zijn, één ding hebben de klanten van het Western Union-agentschap aan de Dordtselaan gemeen: met hun portemonnee laten ze ook hun hart spreken.

illustratie viola lindner

Het is een drukte van jewelste in het agentschap op deze maandag. Een topdag volgens de twee Nederlandse Pakistanen die de zaak runnen. „Het eind van de maand is altijd druk omdat dan de meeste salarissen en uitkeringen zijn uitbetaald, waardoor mensen weer geld kunnen overmaken.”

Sommige klanten vertellen honderduit over hun transacties naar het buitenland. Anderen zijn minder spraakzaam en willen nauwelijks iets kwijt of kunnen dat niet vanwege de taalbarrière.

De meeste klanten die geld versturen via Western Union, komen uit het buitenland en zijn arbeidsmigranten of tweede of derde generatie allochtoon. Die laatsten hebben ook nog binding met het land waar hun roots liggen en ondersteunen meestal familie, vaak de ouders. Het geld dat ze versturen, is bestemd voor de kosten van het levensonderhoud en de vaste lasten, ziekenhuisrekeningen of schoolgeld. Het online verzendsysteem trekt ook gelegenheidsklanten. Zoals studenten die tijdelijk in het buitenland verblijven maar geen bankrekening kunnen openen en hun ouders vragen cash geld op te sturen. Of reizigers die snel een internationale betalingsopdracht willen laten uitvoeren.

Terug naar het agentschap in de Dordtselaan. Polen, Bulgaren en Roemenen versturen er het vaakst geld, zeggen de twee broers achter de balie. Niet zo vreemd als je kijkt naar de omliggende buurten. Dat zijn Tarwewijk en Bloemhof, achterstandswijken waar veel Oost-Europeanen wonen. Ze doen meestal zwaar of vuil werk en worden vaak uitgebuit en onderbetaald. Desondanks melden ze zich trots aan de balie om dit met bloed, zweet en tranen verdiende geld naar hun vaderland te sturen, zo blijkt.

„Ik heb net 300 euro overgemaakt naar mijn vader (55) en moeder (54) in Katowice. Zoals elke maand”, zegt een stevig gebouwde Pool (31) in een blauwe overall glunderend. Hij moet er naar eigen zeggen „heel hard” voor werken in een fabriek, maar is blij zijn ouders te kunnen helpen. „Zij zorgden vroeger voor mij, nu ik voor hen”, klinkt het in gebrekkig Engels.

Geld voor een wagentransport

Western Union biedt ook uitkomst in spoedgevallen, zoals dat van een donkergekleurde twintiger in spijkerbroek en blauw donsjack. Hij zegt geld te moeten overmaken naar een kennis in het West-Afrikaanse Burkina Faso die in de autohandel zit. „Hij heeft het geld vandaag nodig voor een wagentransport naar Gambia.”

Na overhandiging van zijn Nederlandse paspoort en het intikken van zijn gegevens en het bedrag, maar liefst 1.500 euro, krijgt de 21-jarige te horen dat hij een formulier moet invullen. Een veiligheidscontrole, zo blijkt, gevolgd door mondelinge vragen. De jongeman zegt als vakkenvuller bij een supermarkt te werken. Het over te maken geld is volgens hem van de begunstigde. Als zijn transactie even later groen licht krijgt, vertrekt de klant zichtbaar opgelucht.

Met een wereldwijd marktaandeel van 15,3 procent is Western Union marktleider in overboekingen van contant naar contant en van bankrekeningen naar contant. De ruim 160 jaar oude onderneming is actief in 200 landen en territoria, waaronder ook conflictgebieden zoals Syrië en telt zo’n 498.000 agentschappen. In 2012 verwerkte Western Union gemiddeld 1 miljoen transacties per dag en werd ondanks de kwakkelende wereldeconomie een omzet van 5,7 miljard dollar gerealiseerd, de hoogste sinds 2008.

Volgens deze week gepubliceerde cijfers van de Wereld bank zal, als gevolg van het gebrekkige economische herstel in de eurozone, de hoeveelheid geld die gastarbeiders naar huis sturen dit jaar slechts beperkt groeien. Wereldwijd gaat het nog altijd om een bedrag van 440 miljard dollar, 0,9 procent meer dan vorig jaar. Twintig jaar geleden was dat nog maar 173 miljard.

Het Western Union agentschap in de Dordtselaan, gevestigd in een woonblok vlak bij het Zuidplein, is er een van in totaal 72 in Rotterdam. Volgens de agentschaphouders groeide hun zaak – tevens een internetcafé en nachtwinkel met bier, frisdrank, sigaretten en ijs – in vijftien jaar uit tot de tweede grootste van de stad wat transacties betreft. „Alleen de vestiging in winkelcentrum Zuidplein telt er meer.”

De meeste stortingen in het agentschap van de twee broers worden gedaan door vaste klanten. Ze hebben allemaal een Western Union-pasje dat er uitziet als een bankkaart. De baliemedewerker tikt het pasnummer in op de computer waarna de gegevens van de pashouder op het beeldscherm verschijnen. Daarna hoeft hij alleen nog het land, bedrag en valuta waarin moet worden uitbetaald in te voeren en op de verzendknop te drukken. Dan is de transactie, voorzien van een uniek controlenummer, een feit.

Voor vaders hobby: geiten houden

Een van de vaste klanten is Abdel (35), door de agentschaphouders Appie genoemd. Hij stuurt elke twee, drie maanden geld naar Marokko, vertelt de cafébaas trots. „Mijn vader werkte 35 jaar in een vleesfabriek in Nederland maar geniet nu in Berkane van zijn welverdiende pensioen. Omdat hij analfabeet is en al oud, negentig jaar, beheer ik zijn geld.”

De zoon, een van in totaal acht, stort even later 700 euro. „Voor mijn vaders hobby: het houden van geiten en schapen op zijn boerderij.”

De transactie doet de agentschaphouders glunderen. Het is de veertigste vandaag en laat hen hun daglimiet bereiken. Een telefoontje naar het Nederlandse hoofdkantoor in Amsterdam volstaat voor het oprekken ervan. „Hoe hoger de limiet, hoe meer commissie we krijgen”, klinkt het blij.