Asielzoekers zwerven van Pijp naar West

Uitgeprocedeerde asielzoekers trokken afgelopen week demonstrerend door de stad. Ze weigeren de aangeboden bed-, bad- en broodvoorziening.

Asielzoekers verbleven donderdag in een leeg, gekraakt kantoorpand. Foto ANP

Tussen de uitgeprocedeerde vluchtelingen dwarrelden afgelopen dinsdagmiddag groepjes leerlingen van het IVKO Montessori op een leeg bouwterrein in De Pijp. Ze stelden vragen met ernstige gezichten, stonden in de rij voor het eten en leerden in een kringetje op de grond de buitenlandse namen uitspreken. Ook demonstreerden ze mee, toen de politie in opdracht van de gemeente het tentenkamp van de asielzoekers kwam verwijderen.

„Een mooi beeld ja”, zegt Amsterdammer Renata Honig, die de groep vluchtelingen al twee jaar volgt en op beeld vastlegt, „maar wel tekenend. Bewoners hebben amper interesse in ze. En die leerlingen zijn hier toevallig omdat hun school aan dit veld staat.”

De uitgeprocedeerde vluchtelingen – onder andere uit Somalië, Soedan en Congo, verzameld onder de naam We Are Here – zwerven sinds maandag door de stad omdat die ochtend de Vluchtgarage in Zuidoost werd ontruimd. De meesten van hen verbleven daar de afgelopen anderhalf jaar. Na de ontruiming maandag liep de groep naar het stadhuis om daar te demonstreren. Toen de avond viel hebben ze – volgens een vrijwilliger „geïntimideerd door paarden en laagvliegende helikopters” – op het leegstaande terrein in De Pijp hun tenten opgezet. Om drie uur de volgende middag kwam de politie de tenten weer verwijderen. De groep We Are Here kreeg te horen dat ze het bouwterrein vóór elf uur ’s avonds moesten verlaten. Met volgens hen geen enkele plek meer om naar toe te gaan, werden ze door krakersbolwerk Vrankrijk in de Spuistraat uitgenodigd om daar te overnachten. Na een lange dag demonstreren bij de Immigratie- en Naturalisatiedienst aan de Stadhouderskade en in het Vondelpark, betrok de groep een voor hun gekraakt kantoorgebouw in West, de zogenoemde Vluchttoren.

„Het is mensonterend hoe we worden behandeld”, zegt vluchteling Ahmed Omar (21). „We mochten deze week nergens blijven. Deden we dat wel, dan zouden we worden opgepakt.” De groep vluchtelingen zegt vanwege veiligheidsrisico’s niet terug te kunnen naar hun geboorteland, maar ze mogen ook niet in Nederland, of de rest van Europa, blijven. „We willen juist geen antwoord geven op de vraag wat ons plan is”, vult Mufti Ababujey (39) aan. Op zijn vuile das staat ‘Press’ geschreven. „We wilden eigenlijk niet weer een pand kraken. We willen dat de gemeente met een oplossing komt.”

Maar burgemeester Van der Laan bood hun aan het begin van de week al een oplossing, in de vorm van de bed-, bad- en broodvoorziening. Alleen wilde de helft van de groep daar niet heen. „Dat is geen permanente oplossing”, zegt Ababujey, „maar een tijdelijke. We zijn het zat om van plek naar plek te moeten. We willen mensenrechten. Een locatie om te blijven.” De bed-, bad- en broodvoorziening is alleen geopend van vijf uur in de avond tot negen uur de volgende ochtend.

Wat vanaf woensdag ook op de achtergrond speelt, is de uitspraak van het Comité van Ministers van de mensenrechtenorganisatie Raad van Europa. Die gaat over de vraag of Nederland illegalen wel of niet opvang moet bieden. De asielzoekers reageerden woensdag direct verheugd op de uitspraak; volgens hen is de gemeente verplicht om ook overdag opvang te regelen. Maar over de precieze invulling van de uitspraak werd op dat moment nog gedebatteerd in Den Haag door de twee regeringspartijen.

Burgemeester Van der Laan hoopt dat Den Haag het mogelijk maakt dat de bed-, bad- en broodvoorziening in Amsterdam mag blijven. Bij Nieuws-uur maakte hij woensdagavond een duidelijk onderscheid: de gemeente is verantwoordelijk voor een humane situatie, en niet voor het vreemdelingenbeleid. „De voorziening is voldoende menselijk”, zei hij in de uitzending, „maar onvoldoende voor uitgeprocedeerden om hier voor altijd te willen blijven. We gaan geen 24-uursopvang regelen. Dat gaat aan zijn doel voorbij. Ze moeten wel terug.”

Gisteren ging de helft van de groep asielzoekers in Den Haag protesteren, omdat daar nog steeds over de opvang van asielzoekers werd gepraat. De andere helft bleef in Amsterdam om een slaapplek voor die nacht te regelen.