Van der Steur: Van Agt informeerde Kamer onjuist over kaping

Molukkers lopen richting het Drentse De Punt voor de herdenking van de zes Molukse treinkapers die in 1977 de dood vonden. Foto ANP / Koen van Weel

Toenmalig minister van Justitie Dries van Agt heeft de Tweede Kamer in 1977 “feitelijk onjuist geïnformeerd” over de beëindiging van de Molukse treinkaping bij De Punt. Dat zei minister van Veiligheid en Justitie Ard van der Steur vandaag in de Tweede Kamer, bericht persbureau ANP. De vraag is volgens de minister of Van Agt dat bewust heeft gedaan.

Van der Steur herhaalt daarmee wat ambtelijk onderzoekers ook schreven in een rapport dat afgelopen november werd gepresenteerd. Uit het onderzoek bleek dat vier van de zes gedode gijzelnemers niet hebben geschoten op de mariniers die op 11 juni 1977 de gekaapte trein bestormden. De enige vrouwelijke kaper was helemaal niet bewapend en voor de andere drie werden “geen aanwijzingen” gevonden dat ze zich bewapend hadden verzet. Sommigen lagen op de grond terwijl ze werden doodgeschoten, tekende politiek redacteur Emilie van Outeren op uit het rapport (€).

Zelfstandige staat

Van Agt zei destijds echter dat “mariniers in de trein geen schot gelost hebben op een gijzelnemer die zich niet door middel van een vuurwapen verzette”. De ambtelijk onderzoekers schreven dat het niet vast te stellen is of Van Agt loog of niet beter wist. De oud-minister laat desgevraagd weten dat “ik de Kamer geïnformeerd heb op basis van de feiten zoals die mij zijn aangereikt, naar beste weten en kunnen”, meldt ANP.

De Molukkers wilden met de kaping afdwingen dat Nederland zich zou inzetten voor een zelfstandige Molukse staat. De gijzeling werd na drie weken beëindigd. Naast de zes gijzelnemers komen ook twee gegijzelden om door militair vuur. 49 gegijzelden worden bevrijd.

berichten over ‘executie’

Van Agt zei destijds in de Kamer dat er geen schot was gelost op gijzelnemers die onbewapend waren. Destijds was echter al een stuk beschikbaar waaruit bleek dat één gedode kaper geen wapen bij zich had. Volgens Van der Steur is niet duidelijk of Van Agt van het bestaan van het document afwist. De oud-minister weet nu niet waarop hij zich destijds heeft gebaseerd.

In november presenteerde minister Jeanine Hennis-Plasschaert (Defensie, VVD) samen met minister Ivo Opstelten (Justitie, VVD) archiefonderzoek dat zij lieten doen naar de afloop van de Molukse kapingsactie. De Tweede Kamer had daar om gevraagd na berichten dat de gijzelnemers doelbewust waren “geëxecuteerd”. Van Outeren schreef:

Tot zijn verdediging zei minister Hennis dat de opdracht waarmee de mariniers, na gerichte beschietingen van de trein van buitenaf, de kapers tegemoet traden, niet verbood om op ongewapende gijzelnemers te schieten. Alleen wanneer zij zich “duidelijk waarneembaar hadden overgegeven” moest geen geweld meer worden gebruikt.

Van der Steur zegt niets te zien in nog een onderzoek naar het drama. “We kunnen niet meer duidelijkheid verschaffen dan er nu is verschaft.”

Lees verder in NRC: De waarheid is verhuld, waarin onderzoeksjournalist bij NRC Hugo Logtenberg spreekt met de zus van een kaper. Lees ook: Ook zonder verzet werd geschoten, over het nieuwe onderzoek naar de kaping.