Lezen dankzij de biebezel

Biblioburro noemen ze hem, oftewel: de biebezel. Een Colombiaanse leraar brengt er al jaren boeken mee rond. Zijn ezels zijn immiddels beroemd.

De Colombiaanse leraar Soriano brengt op zijn twee ezels, Alfa en Beto, boeken rond.

Hij begon ooit met een bescheiden aanbod van zeventig boeken, inmiddels zijn het er meer dan vierduizend. En de Colombiaanse leraar Luis Humberto Soriano Bohórquez heeft een wel erg bijzondere manier om deze te verspreiden in de regio van zijn woonplaats La Gloria: hij brengt ze rond op zijn twee ezels, Alfa en Beto. Doordeweeks geeft Soriano les op de basisschool in La Gloria. Op zaterdag trekt hij langs de afgelegen dorpen van het district Magdalena, het achterland van de Caraïbische kuststreek van Colombia.

De rijdende bibliotheek bevat boeken over cultuur, encyclopedieën, verhalen, sprookjes en romans. De populairste auteurs zijn de Colombiaanse dichter Rafael Pombo en Nobelprijswinnaar Gabriel García Márquez. La Gloria ligt ongeveer 250 kilometer ten zuiden van Aracataca, de plek waar Márquez opgroeide en die hij onsterfelijk maakte in Honderd jaar eenzaamheid.

Soriano heeft het project Biblioburro gedoopt: burro betekent ezel in het Spaans. Even kwam het voortbestaan van het project in gevaar: in 2012 viel Soriano van een van zijn ezels. De wond die hij daarbij opliep ging ontsteken, zijn linkerbeen moest geamputeerd worden. Dit heeft de leraar niet tegengehouden, laat hij per mail weten. „Ik heb een prothese, en ik ga door met mijn werk.”

De afgelopen jaren is de stichting uitgegroeid tot een project dat meer behelst dan alleen een bibliotheek. „We werken aan projecten die gericht zijn op de gemeenschap: cursussen om te leren lezen en schrijven, Biblioburro Digital, het gebruik van de computer als leerinstrument, een filmclub.”

Vorige maand vierde Biblioburro haar vijfjarig bestaan als stichting. Het initiatief zelf bestaat al meer dan vijftien jaar. In het begin was het kleinschalig. In 2009 schreef Soriano de Colombiaanse journalist Juan Gossaín aan, die aandacht aan het project besteedde in zijn radioshow. Vanaf dat moment stroomden de donaties (met name boeken) binnen. Er volgde meer nationale en internationale media-aandacht, er verscheen een kinderboek, Waiting for Biblioburro, en er werd een documentaire gemaakt: Biblioburro. The donkey library. Hierin zien we de leraar tussen stapels binnengekomen boeken en hoe het noodzakelijk werd alle boeken onder te brengen in een bibliotheek. De bouw hiervan is grotendeels afgerond.

Het district Magdalena is lang een van de meer gevaarlijke delen van Colombia geweest. De strijd tussen de regering en guerrillagroepen als de FARC drong ook door in La Gloria. Overvallen van gewapende bendes waren geen uitzondering. De Biblioburro is ook een keer overvallen: toen bleek dat Soriano geen geld bij zich had, namen de overvallers het boek Brida van Paulo Coelho mee. „Coelho is in deze streken erg populair”, vertelde hij destijds luchtig aan The New York Times over het voorval.

Inmiddels is de situatie verbeterd, schrijft Soriano: „Je kunt je zonder problemen verplaatsen. Het geweld is afgenomen; corruptie is echter nog steeds een probleem.” Ondanks de toegenomen veiligheid, blijft Soriano’s werk een uitdaging. „We werken met weinig middelen, daarnaast bestaat het risico dat ik door mijn been weer ziek word.”