Komediekandidaten geven Britse verkiezingsstrijd kleur

Historicus en komiek Al Murray doet mee aan de Britse verkiezingen. Hij trekt in kiesdistrict South Thanet volle zalen. Er is kritiek. „Verkiezingen zijn geen grap.”

‘Pubeigenaar’ Al Murray is kandidaat voor het Lagerhuis in het kiesdistrict van UKIP-leider Nigel Farage.

‘Bent u daadwerkelijk boos?”, vraagt de BBC-verslaggever enigszins geërgerd aan de man aan de toog van de New Inn in Sandwich, een provincieplaatsje even boven Dover. Ook bij hem overheerst een knagend gevoel dat we de nietsvermoedende figuranten zijn in een film over politiek en journalistiek. De rest van de Britse collega’s stelt dan nog serieuze vragen over begrotingstekorten, partijprogramma’s en partijfinanciering.

Achter in de pub, op een klein podium, staat Al Murray, de kandidaat voor South Thanet, het kiesdistrict waar UKIP-leider Nigel Farage over drie weken een zetel in het Lagerhuis hoopt te winnen. Murray is de leider van de Free United Kingdom Party (FUKP) en zegt dingen als: „De toekomst begint morgen.” En: „Het Verenigd Koninkrijk moet dingen maken die mensen tegen winst willen kopen.” Daar is weinig tegenin te brengen.

Al Murray is eveneens komiek. Als zijn alter ego – een licht xenofobe, onstuimige eigenaar van een pub – trekt hij volle zalen. En als dit alter ego doet hij mee aan de landelijke verkiezingen van 7 mei. Niet als Alastair Murray, de op een privéschool opgeleide, en aan Oxford afgestudeerde historicus.

Kan de echte Murray opstaan?

Schijn en werkelijkheid lopen deze ochtend door elkaar. De werkelijkheid is dat Murray wil dat iedereen gaat stemmen. De schijn? We weten het niet meer. Hij praat als een politicus. En zegt niets. Hij doet als een politicus. Is de baby die hij kust, de bejaarde achter hem, ingehuurd?

Hij maakt scherpe observaties: „Op het nieuws ziet u straks dertig seconden van deze toespraak.” Wat doet die camera die ons verslaggevers in de gaten houdt? Is het omdat hij de verhouding pers en politiek aan de kaak wil stellen? „Kan de echte Murray opstaan?”, vraagt de BBC-man op een gegeven moment.

Het wordt nog surrealistischer als de boze man aan de toog óók een pub landlord blijkt te zijn. Maar dan een echte, die meedoet aan de Britse verkiezingen namens de Reality Party. Nigel Askew zegt woedend: „Murray maakt van Thanet een schijnvertoning. Verkiezingen zijn geen grap.”

Maar komediekandidaten zijn een gebruikelijk onderdeel van Britse verkiezingen. Met absurde partijprogramma’s, die een soort satire op de politiek zijn. De Official Monster Raving Loony Party (‘Stem voor waanzin, je weet dat het zinnig is’) doet al sinds 1983 mee aan verkiezingen, en behaalde enkele gemeenteraadzetels. De Bus Pass Elvis Party kreeg in 2013 bij een tussentijdse verkiezing in Nottingham 2,3 procent van de stemmen – meer dan de Liberaal-Democraten.

Screaming Lord

Murray is ook niet de eerste komiek die het opneemt tegen een grote naam. William Rushton, oprichter van het satirische tijdschrift Private Eye, probeerde in 1963 premier Alec Douglas-Home te onttronen. David Owen, oud-minister van Buitenlandse Zaken, kreeg in 1990 concurrentie van David ‘Screaming Lord’ Sutch. En verloor.

Farage zegt zich geen zorgen te maken. Laura Sandys, het huidige Conservatieve Lagerhuislid voor South Thanet, heeft het volste vertrouwen in haar opvolger, Craig Mackinlay. Maar Murray kan door zijn bekendheid wel stemmen afsnoepen van beiden. En hoe meer de uitslag erom spant, des te meer iedere stem telt.

Hij krijgt deze ochtend in Sandwich in elk geval gedaan dat alle aandacht van de politieke pers naar hem gaat, en niet naar Farage, die elders optreedt. En Sandys kan ongestoord pinnen terwijl de cameraploegen langs haar lopen.