Je kunt het zien aan de staart

Lang wisten we van dinofossielen niet of ze een mannetje of vrouwtje waren. Nu hebben Amerikaanse onderzoekers een manier gevonden.

Dit is het mannetjesskelet van de oviraptor, hij heet Romeo.

Hoe zie je aan een dinoskelet of het een mannetje of vrouwtje was? Paleontologen hebben nog altijd geen duidelijk antwoord op die vraag. Genitaliën verstenen niet.

Vier Amerikaanse onderzoekers denken nu dat ze het geslacht van een dino toch kunnen bepalen, aan de hand van wervels in de staart. Het idee ontstond bij het bestuderen van een bijzonder fossiel, van twee dinosauriërs die in 2001 in de Gobi-woestijn zijn opgegraven. De twee dino’s lagen maar twintig centimeter uit elkaar. Waarschijnlijk werd het stel levend begraven toen een duin instortte na een zware regenbui. Bij deze dinosoort zijn de uitsteeksels aan de onderzijde van staartwervels bij mannetjes langer en breder dan bij vrouwtjes, schreven zij onlangs in Scientific Reports.

Kleine vogelachtige dinosauriërs

De twee waren oviraptors (Khaan mckennai). Dat zijn kleine, vogelachtige dinosauriërs die tussen de 100 en 66 miljoen jaar geleden leefden in Azië en Noord-Amerika. Oviraptors konden niet vliegen, maar hadden wel veren.

De twee skeletten zijn bijna identiek, op die eerste vier staartwervels aan de basis van de staart na. Bij de ene dino zijn de uitsteeksels van die wervels dun en lang, bij de andere lopen die breed uit. Het skelet met de bredere werveluiteinden was volgens de paleontologen van een mannetje en het andere skelet van een vrouwtje.

Waarom niet andersom? Daar geven de onderzoekers drie onderbouwingen voor. Onder de dunne uitsteeksels van het vrouwtje is meer plek voor een eierkanaal en eieren. Een andere mogelijkheid is dat de penisspier vastzat aan de bredere uitsteeksels van het mannetje. De derde verklaring is dat de uitsteeksels van het mannetje zo breed waren, omdat zijn staart gespierder was. Misschien bewoog deze oviraptor een opzichtige staart heen en weer, als een pauw, om vrouwtjes te versieren.

De paleontologen willen nu man-vrouwverschillen bij andere oviraptors onderzoeken. Over andere dino’s, zoals langnekken, durven ze nog niets te zeggen.