HRW: leger Soedan gooit clusterbommen op woonwijken

Een Colombiaanse militair onderzoekt een clusterbom. Foto EPA / Mauricio Duenas

Steeds meer bewijsmateriaal wijst erop dat de Soedanese krijgsmacht in februari en maart clusterbommen heeft ingezet in woongebieden. De omstreden wapens werden gebruikt in de Nubabergen in Zuid-Kordofan, waar het leger strijd levert met de rebellenbeweging Soedan Volksbevrijdingsleger-Noord. Dat schrijft mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch (HRW) in een rapport dat vandaag verscheen.

Clusterbommen zijn berucht omdat ze in de lucht ontploffen en kleinere explosieven verspreiden over een breed gebied. Daardoor zijn ze onnauwkeurig en veroorzaken ze vaak veel burgerslachtoffers. De meeste landen verbieden de inzet van de wapens, maar Soedan heeft de conventie waarin dit is afgesproken niet getekend. HRW-Afrikadirecteur Daniel Bekele heeft geen goed woord over voor de krijgsmacht:

“Het bewijs dat het Soedanese leger clusterbommen heeft gebruikt in Zuid-Kordofan toont aan dat de overheid geen enkel respect heeft voor zijn eigen volk en voor de levens van burgers. Soedan moet onmiddellijk stoppen met het gebruik van deze verschrikkelijke wapens, bestaande voorraden vernietigen en zich aansluiten bij de Conventie over Clusterwapens.”

Willekeurige aanvallen

Bij een bezoek aan de regio troffen onderzoekers restanten van zeker zes clusterbommen aan. De wapens kwamen volgens ooggetuigen neer in de dorpen Tongoli en Rajeefi. Hierbij werden onder meer huizen verwoest. Sinds het conflict in het gebied vier jaar geleden uitbrak, heeft de Soedanese luchtmacht volgens HRW herhaaldelijk willekeurig woongebieden gebombardeerd. Hierbij werden burgers gedood en verwond en werden woningen, ziekenhuizen en scholen verwoest en beschadigd.

Soedan ontkent over clusterbommen te beschikken en ontkent de wapens ooit te hebben geproduceerd of ingezet. Hoewel er geen bewijs is voor aantijgingen dat het land de wapens zelf zou produceren, is in het verleden meermaals gebleken dat het regime clusterbommen zou hebben geïmporteerd. De wapens zijn waarschijnlijk gemaakt in de Sovjet-Unie.

Soedan wordt al sinds 1989 met harde hand geregeerd door president Omar al-Bashir. Sinds zijn aantreden heeft het staatshoofd het leger ingezet bij conflicten in onder meer Darfur, Zuid-Kordofan, de Blauwe Nijlstaat en het in 2011 afgescheiden Zuid-Soedan. Eerder deze week vonden verkiezingen plaats die Bashir hoogstwaarschijnlijk gaat winnen. De president wordt door het Internationaal Strafhof in Den Haag gezocht voor genocide en misdaden tegen de menselijkheid.

Lees ook in NRC Handelsblad: Soedan creëert hongersnood Nuba-volk (€)