Gideon Samson wint Gouden Lijst voor tsunamiboek

Gideon Samson (Foto Andreas Terlaak)

Het jeugdboek Overspoeld van Gideon Samson is gisteren bekroond met de Gouden Lijst voor het beste jeugdboek (voor 12- tot 15-jarigen).

Het boek, over de tsunami van Tweede Kerstdag 2004, is gebaseerd op het verhaal van co-auteur Julius ’t Hart, die destijds als 18-jarige vrijwilligerswerk deed op Sri Lanka. ’t Hart was aan zee, maar overleefde het. In het boek heet hij Pieter.

Thomas de Veen besprak Overspoeld enkele maanden terug zeer kritisch voor NRC Handelsblad.

“Aanvankelijk valt Pieters toon op: wat gladjes, zelfingenomen. De dag vóór de tsunami is ‘fakking ultiem’, want hij is ‘krankzinnig verliefd’ geworden op de Zweedse Elin. Een etmaal later is ‘de wereld om mij heen kopje-onder’ gegaan, maar heeft hij zelf zijn ‘hoofd boven water’ gehouden, zo noteert hij, alsof hij een reclameslogan schrijft. Het zal wel de bedoeling zijn, denk je nog: Samson schreef met zijn voortreffelijke jeugdroman Zwarte zwaan (2012) immers óók een boeiend verhaal met een onsympathieke hoofdpersoon.

Dat is ijdele hoop, en de afkeer leidt tot desinteresse. Dieptepunt is als Pieter de 230.000 slachtoffers duidt: dat getal gaat je voorstellingsvermogen te boven, stelt hij, tenzij je hebt meegemaakt wat hij meemaakte. Behalve overmoedig is dat hooghartig, en tekenend voor hoe hij de gebeurtenissen eerder op afstand houdt dan er van binnenuit over vertelt.

Die afstand wordt nog vergroot door de verhaallijnen in het heden: er is een overbodige WK-finale gaande en de lovestory met Elin wordt hernomen, wat uitmondt in een potsierlijke ontknoping. Misschien ontknoopte Julius’ leven zich écht zo? Dat kan. Maar in een roman mag echt gebeurd geen excuus zijn.”

De prijs in de categorie ‘vertaald’ ging naar Onder de ketchupwolken van Annabel Pitcher.

Ook de Prijs van de Jonge Jury, een publieksprijs, werd uitgereikt: die ging naar de jeugdthriller Wreed van Mel Wallis de Vries.