Column

De zichtbare sporen van vele uren mediatraining

Linda Voortman, Bram van Ojik, Anouchka van Miltenburg. Foto Nieuwsuur

Wat beeldvorming in de politiek betekent, weet elke kijker van series als Borgen, De Fractie of House of Cards. Het kost zelfs moeite om nog naar de Haagse praktijk te kijken zonder allerlei snode complotten te vermoeden.

Er moet langzamerhand een kant en klaar gemonteerde video bij elke actualiteitenrubriek liggen van de meest stuntelige momenten van Tweede Kamervoorzitter Anouchka van Miltenburg (VVD). Gisteren zagen we die weer in volle glorie bij EenVandaag en De Wereld Draait Door: de aanvaringen met Sybrand Buma (CDA) en Marianne Thieme (PvdD), de vergissingen, de bitsige ingrepen, de geëmotioneerde verontwaardiging.

Het frame is duidelijk: de brekebeen is alleen nog in functie, omdat ze halsstarrig blijft weigeren de eer aan zichzelf te houden.

Ook zichtbaar zijn de sporen van vele uren mediatraining. Oei, wat is daar hard aan gewerkt: blijf rustig, laat je niet gek maken, straal positief elan uit, blijf glimlachen, herhaal tot vervelens toe dat ene punt dat je wilt of kunt maken, maar blijf bovenal glimlachen.

Gisteravond, als voorprogramma van de snel escalerende bad-, bed- en broodcrisis tussen regeringspartijen VVD en PvdA, zagen we een voorlopig hoogtepunt in de absurde commedia dell’arte van de wanhopige juf die geen orde kan houden.

Na zeven uur beraad in het Kamerpresidium over een boze brief van het lid Linda Voortman (GroenLinks), had het gremium zijn voorzitter niet laten vallen, maar daar was ongeveer alles mee gezegd. Bij Pauw typeerde Ferry Mingelen het conflict als „een kwestie van politieke spelletjes, dommigheid en gekwetste ego’s”. Volgde een NOS-interview in de wandelgangen dat in geen jaaroverzicht zal ontbreken.

Naast een stralende Van Miltenburg („goed gesprek gehad, blij dat het zo goed gaat”) stond een pruilende Voortman, wier lichaamstaal een heel andere boodschap overbracht. En daar weer achter, geforceerd omhoog en opzij kijkend, als een vader die er liever niet bij had gestaan, Voortmans fractievoorzitter Bram van Ojik.

Het was meer een sitcom of een reality show (Hotter than My Daughter, suggereerde Paul de Leeuw op Twitter) dan een koningsdrama. Er wordt inmiddels druk gewed hoe veel dagen of weken de voorzitter, die niemand meer wil, daar nog zal zitten.

Intussen fantaseerde ik over alternatieve frames. Is de door emoties beheerste politica wellicht het slachtoffer van misogyne vooroordelen? Je mag toch zeker wel je gevoel laten spreken, als je denkt dat je in de maling wordt genomen? Haar voorgangers Gerdi Verbeet en Jeltje van Nieuwenhoven (beiden PvdA) waren ook niet altijd van beton in de omgang.

Ander frame: het is de VVD-top die wraak nam op Voortman, omdat ze het voortouw nam tegen de benoeming van Guido van Woerkom als Nationale Ombudsman. De onhandige Kamervoorzitter is een stropop. Ze voert andermans beleid uit en wordt geofferd als ze het verkeerd heeft aangepakt. Automatisch doemt de kolossale schim op van partijgenoot Ton Elias, die graag het voorzitterschap zou overnemen. Zo gaan die dingen, weten we uit de fictieseries.

Ook in dat geval zal GroenLinks garen spinnen bij de ingezette tegenaanval, al is het maar omdat voorvechter Linda het koninkrijk dan heeft verlost van een permanente risicofactor en bron van ergernis.

Maar als er een kabinetscrisis uit de lucht valt, dan moeten er toch nieuwe verkiezingen komen en wordt de boze koningin met twee linkerhanden gewoon niet herkozen. Raar scenario.