Dankbaar voor LeBrons terugkeer

Zijn vertrek in 2010 deed de stad Cleveland en zijn Cavaliers veel pijn. Maar dit seizoen keerde James terug. De stad bloeit weer wat op. Mede door het basketbal.

De terugkeer van LeBron James dit seizoen naar de Cleveland Cavaliers heeft het zelfvertrouwen van ploeg en stad een flinke impuls gegeven. foto Mark Duncan/ap

‘Fun’ is niet het woord dat ze in Cleveland kiezen om het leven in Cleveland te omschrijven. „Iedereen kan prettig wonen in LA”, zegt Jim Pribble, een marketing-man en trouwe supporter van de Cleveland Cavaliers. „Voor Cleveland heb je karakter nodig. It’s not fun.

Het leven is hier vaak grauw, legt hij uit, terwijl de Cavaliers op de vloer korte metten maken van de bezoekende Brooklyn Nets. „Slecht weer. Hard werken. Werkloosheid. Negativiteit.” Decennia lang diende Cleveland als doelwit van spot uit de rest van Amerika: „Niet zo makkelijk om in jezelf te blijven geloven.”

Dit alles helpt de recente uitbarsting van blijdschap te verklaren. LeBron James (30) kwam aan het begin van dit seizoen terug naar zijn hometown, en Cleveland reageerde collectief alsof het einde der tijden ternauwernood was afgewend. Nu is het voor elke club een geschenk als de beste basketbalspeler ter wereld in topvorm een contract tekent, zodat je prompt titelkandidaat wordt. Maar de keuze van LeBron, zoals iedereen hem noemt, was meer dan hét sportmoment van vorig jaar. Het veranderde Cleveland, een druilerige stad met 400.000 inwoners.

Dubbele dosis

„Renaissance is het woord”, zegt Nick Van Denmark van de sportcommissie van de gemeente. De stad kreeg vorig jaar een dubbele dosis goed nieuws: de Republikeinse Partij besloot om de conventie in Cleveland te houden. Dat betekent veel media-aandacht en tal van bezoekers in de zomer van 2016; nieuwe hotels, restaurants, vervoer en promenades aan Lake Erie. Belangrijker was het nieuws dat James zich weer in het geel-en-rood zou hullen.

In veel Amerikaanse steden is de regionale identiteit verbonden aan de lokale sportploeg. Het basketbal en honkbal zijn zo belangrijk voor Indianapolis en Kansas City dat die steden moeilijk voor te stellen zijn zonder hun clubs. Bij kampioenstitels betekent dit een gedeelde vreugde alsof de oorlog gewonnen is. Als het misgaat, wordt iedereen meegesleept in de misère.

Maar zelden duikt een hyper-talent op in een kleine stad, ver van de schijnwerpers, het grote geld en de landelijke media in de kuststeden. Het gevolg is een innige verhouding. Nooit is een NBA-team in deze mate gecontroleerd door één superspeler. Bill Russell, Magic Johnson, Michael Jordan: geen van die grote namen had volgens kenners de invloed die LeBron James heeft. Jerry Krause, een legendarische oud-manager uit Chicago, omschrijft hem als home-coming king: de koning, zoals James allang wordt genoemd, is thuis.

En dat heeft ook economische gevolgen: Sommige schattingen gaan ervan uit dat zijn terugkeer de ooit kwakkelende economie van Cleveland 500 miljoen dollar oplevert. Het team, de stad, de regio worden weer de moeite waard in de ogen van bezoekers, bedrijven, werknemers, studenten, lokale inwoners.

Het LeBron-effect moet als een steen in een vijver zijn, met gevolgen voor alles en iedereen in de streek. Het begin is er. De lokale krant kopte kortgeleden dat Clevelanders weer wat positiever naar hun stad kijken: „Sterk bewijs dat diepe gevoelens van onzekerheid en zelfhaat afnemen.” Ruim de helft van de bevolking zou Cleveland aanraden als bestemming. Niet onder de indruk? Twee jaar geleden was het 34 procent. „Zelfs Detroiters waardeerden hun woonplaats beter.”

De wederopstanding van dit seizoen volgt op de depressie van 2010, veroorzaakt door het vertrek van de basketballer. James heeft er achteraf gezien spijt van en in Cleveland is het hem vergeven. Vooral de manier waarop hij gedag zei, deed pijn.

Bombastisch

Na zeven jaar in Cleveland – en één verloren finale – koos hij voor Miami, om bij de Heat een topteam te vormen met twee bevriende profs. „Ik neem mijn talenten mee naar South Beach”, zei hij in een bombastische, egocentrische en bespotte tv-special. Dat was het jaar dat Ohio en met name de voormalige industriestad Cleveland vol werden geraakt door de recessie. Cleveland verdient zelfs op een zonnige voorjaarsdag geen schoonheidsprijs. Tijdens de grijze maanden na James’ nonchalante heengaan, toen de werkloosheid en dakloosheid stegen, voelde de stadsregio als een spookstad. Zelfs de Rock ’n’ Roll Hall of Fame, een aardig muziekmuseum aan het water, kon geen troost bieden.

„De recessie trof ons meer dan de meeste plekken”, zegt Robert Schoenberger, een lokale journalist die nu een autovakblad uitgeeft. „Huizen kwamen leeg te staan omdat mensen hun hypotheken niet konden betalen. Fabrieken gingen weg. De stad zat op een dieptepunt, en dat wil wat zeggen. Dat we niet eens die ene topsporter vast wisten te houden – dat deed extra pijn.”

Samen met Nike speelt James in op deze mythische verhaallijn. In een vakkundig reclamespotje wordt Cleveland in beeld gebracht als een klassieke tough town, een harde plek. Maar onder de hardheid gaat een diepe onderlinge band schuil, iets dat Nike uitbuit en dat ook klopt, kan iedereen in Cleveland je vertellen.

LeBron schijnt tijdens zijn jaren in Miami in te hebben gezien dat die gemeenschapsbanden bijzonder zijn. Het besluit om terug te keren ging niet om geld – in New York had hij meer kunnen krijgen. Het ging om familie, verbondenheid, om gemeenschapsgevoel. „Ik wil dat kinderen in Ohio beseffen dat er geen betere plek is om te groeien”, schreef hij in een schuldbewust essay in Sports Illustrated. „Misschien komen sommigen terug na hun studie om een gezin te stichten of een bedrijf te beginnen.” Davil Gilbert van het toerismebureau ziet het gebeuren. Al zijn de verwachtingen laaggespannen. „Je hoort mensen tenminste niet meer zeggen dat ze zich voor Cleveland schamen.”