Cruciale vragen onbeantwoord

Het presidium was welwillend, maar de problemen voor Van Miltenburg zijn daarmee niet opgelost.

Kamervoorzitter Anouchka van Miltenburg staat de pers te woord na overleg binnen het presidium over de kwestie rond GroenLinks-Kamerlid Linda Voortman (links). Achter hen GroenLinks-leider Van Ojik. Foto David van Dam

Overdag zes uur overleg, verdeeld over twee sessies, met het dagelijks bestuur van de Kamer. ’s Avonds vanaf kwart voor negen nieuw overleg, nu met Kamerlid Linda Voortman (GroenLinks) en haar fractievoorzitter Bram van Ojik. Dit om te concluderen dat het overleg vrijdag zal worden voortgezet.

De dag van Kamervoorzitter Anouchka van Miltenburg werd gisteren volledig in beslag genomen door de controverse over de onterecht van lekken beschuldigde Linda Voortman. Afmattende gesprekken waren het, vertelden betrokkenen na afloop. En nóg waren de problemen niet uit de wereld. Nog lang niet.

Het illustreert hoe verzwakt de positie van de Kamervoorzitter is. En hoe verzuurd de verhoudingen in haar directe omgeving zijn. Het dagelijks bestuur van de Kamer is onder haar leiding uitgegroeid tot een haaienvijver. En haar relatie met Voortman is nu zo ongemakkelijk dat spoedig herstel een illusie lijkt.

Van Miltenburg had gisteren het geluk dat het presidium haar de kans gaf een gunstig beeld te scheppen. In documenten die aan het begin van de avond werden vrijgegeven, stond dat het presidium concludeerde dat de voorzitter vorig jaar terecht aangifte van lekken deed inzake de voordracht van een nieuwe Nationale ombudsman. Onder de toevoeging dat het presidium „betreurt” dat de „reputatie” van Voortman door de zaak „geschaad” was.

Die aangifte kwam vorig jaar zomer tot stand nadat Voortman in een persoonlijk gesprek met Van Miltenburg vertelde dat zij namen van kandidaten voor een nieuwe Ombudsman met partijgenoten had gedeeld.

Van Miltenburg had Voortman en andere Kamerleden voor een gesprek uitgenodigd nadat enkele namen waren uitgelekt. Dit gebeurde kort na de omstreden voordracht van oud-ANWB-directeur Guido van Woerkom tot Ombudsman (hij trok zich later terug). In een anoniem mailtje aan de NOS waren namen van Van Woerkoms tegenkandidaten genoemd. Van Miltenburg onderzocht wie vanuit de Kamer deze namen gelekt kon hebben.

Probleem met die aangifte was alleen dat het Openbaar Ministerie (OM) achteraf concludeerde dat Voortman „ten onrechte als verdachte [is] aangemerkt”, zoals officier van justitie H.J. Talsma 23 december vorig jaar aan Van Miltenburg schreef. Een brief die gisteren overigens niet openbaar werd gemaakt.

Daarbij speelden twee overwegingen een rol. Gebleken was dat op het lijstje namen dat aan de NOS was gelekt één naam stond die Voortman niet kende. Bovendien concludeerde het OM dat de huidige regels van de Kamer geen verbod stellen op het delen van vertrouwelijke gegevens met fractiegenoten, aldus Talsma.

De tournure die het presidium gisteren in het voordeel van Van Miltenburg maakte was dat „het oordeel” van de officier van justitie „niet overeen [stemt] met de tot nu toe in de Kamer gebruikelijke lezing en uitleg”. Het dagelijks bestuur van de Kamer zei, met andere woorden, dat het OM de geheimhoudingsregels van de Kamer niet correct interpreteerde.

Deze welwillende houding ten opzichte van Van Miltenburg hanteerde het presidium niet voor drie andere geschilpunten die Voortman had opgebracht. Daarvan besloot het presidium dat Van Miltenburg die maar zelf uit de wereld moest zien te helpen. Het ging daarbij onder meer over het feit dat de inhoud van een gesprek van Voortman met Van Miltenburg enkele dagen later vrijwel woordelijk werd weergegeven in De Telegraaf. En over het pijnlijke feit dat Van Miltenburg in haar aangifte ontlastende feiten voor Voortman onvermeld liet.

Dit laatste gaat vooral over het feit dat voor het OM vaststaat dat Voortman de inhoud van het mailtje aan de NOS niet gekend kon hebben. Voortman schreef Van Miltenburg eerder dat zij de voorzitter hier enkele weken vóór de aangifte op heeft gewezen.

En de grote vraag voor het vervolgoverleg, morgen, is nu hoe Van Miltenburg er Voortman van weet te overtuigen dat zij terecht alleen maar belastende feiten aan het OM doorgaf, en de voor Voortman ontlastende feiten aan het OM onthield.

Na het eerste overleg met Voortman en haar fractievoorzitter gisteravond probeerde Van Miltenburg optimisme uit te stralen. Voortman juist niet. Het gaf de stand van zaken goed weer.