Briljant tijdsbeeld van een stad in verval

Ken Schles 'Limelight', 1983

In 1988, het jaar dat de New Yorkse fotograaf Ken Schles zijn fotoboek Invisible City publiceerde, werden er in die stad 2.200 mensen vermoord. Er werd melding gemaakt van 5.300 verkrachtingen en 932.000 keer van huisvredebreuk. Huizenblokken lagen er verweesd bij, de drugsoorlog vond openlijk op straat plaats en er waren buurten waar zelfs de politie zich nauwelijks durfde te vertonen. New York was, voordat burgemeester Giuliani in 1994 er begon met zijn grote schoonmaak, een behoorlijk ongure plek om te wonen.

Ken Schles, hij was 26 toen Invisible City uitkwam, bleef er en trok erop uit met zijn camera. In gruizig zwart-wit maakte hij een portret van de Lower East Side, toen een van de ruige buurten van de stad. Hij maakte foto’s van een kind alleen in een donkere straat, een vrouw die laveloos op de wc hangt en een man en een vrouw die seks met elkaar hebben op de smerige grond. Daarnaast ook beelden van kunstenaars, muzikanten en nachtvlinders die tussen de chaos hun heil zochten in het nachtleven. De foto van een vrouw die op de bank ligt met naast zich een krant met als covertekst: ‘Drowned in Sorrow’, is een dreun in je gezicht. Het is het trieste verhaal van een vrouw in de bijstand die zo wanhopig was dat ze haar kinderen verdronk.

Bij Steidl kwam onlangs een prachtige heruitgave uit van Invisible City, tegelijk met een boek met nooit eerder gepubliceerd werk: Night Walk. Hierin focust Schles op jongeren en de broeierige sfeer van de uitgaansscene in die tijd. Fotogalerie Noorderlicht laat nu zo’n honderd foto’s zien uit beide boeken en het resultaat is overdonderend. De beelden doen denken aan de klassieke New Yorkse straatfoto’s van William Klein en de liederlijke nachtschuimers van de Zweedse fotograaf Anders Petersen. Met extreme close-ups, beweging en onscherpte. Poëtisch en direct. Rauw en donker. Een briljant tijdsbeeld van een stad in verval en de mensen die daarin moeten leven.