Brandend actuele ‘La Juive’

Het stuk dateert van 1835 en gaat over een godsdiensttwist tussen katholieken en joden in 1414. Maar weinig is nu zo actueel als de opera La Juive van Fromental Halévy. Bij de première van de nieuwe productie van de even beroemde als omstreden regisseur Peter Konwitschny staat buiten de Gentse Opera een pelotonnetje politie. Het is geen onderdeel van de voorstelling: sinds de aanslag op het Joods Museum in Brussel wordt alles wat met Joods te maken heeft streng bewaakt.

Het zo rechtlijnig lijkende fundamentalisme wordt op de proef gesteld: de wraakzuchtige jood Eléazar heeft ooit de dochter gered van de kardinaal de Brogni en haar als jodin opgevoed. Nu houdt Rachel het met de christen Léopold, een doodzonde. We zien een volksgericht, Rachel blijkt een zelfmoordterrorist, iedereen wil een fatale afloop afwenden, maar Rachel betreedt vrijwillig de brandstapel. Pas dan maakt Eléazar de kardinaal duidelijk dat zij zijn dochter was, alvorens ook zelf te kiezen voor de dood.

Konwitschny zet deze weerzinwekkende explosie van intolerantie urenlang op scherp. Hij betrekt ook het publiek in deze hoogst ongemakkelijke en vaak verpletterende voorstelling die zich deels in de zaal afspeelt. Een koorlid schreeuwt in het Vlaams: ‘Komaan, verdomme!’ De gedreven zangers zingen zich de longen uit het lijf, de ontredderde toeschouwers weten niet bij wie hun sympathie ligt.