Zijn jullie nou nog niet uitgewoekerd?

Luis Prado / NRC Q

Vandaag heeft de Tweede Kamer het met minister Dijsselbloem over woekerpolissen. Alweer. Zeven vragen over een van de grotere Nederlandse financiële zwendels.

1. Wat is een woekerpolis?

Een beleggingsverzekering waarbij met de premie wordt belegd. Doel is het aflossen van de hypotheek, pensioenaanvulling of bijvoorbeeld het bekostigen van de studie van de kinderen.

De Consumentenbond legt het in dit filmpje even uit.

Woekerpolissen werden vooral in de jaren 90 veel verhandeld, er zijn er in totaal ongeveer 7 miljoen verkocht.

Het woekeraspect wisselt per type polis. Vaak werden allerlei kosten verzwegen of kwam er opeens een torenhoge afsluitprovisie tevoorschijn waardoor er nauwelijks geld overbleef om mee te beleggen. De beloofde gouden bergen op de beurs vielen vervolgens tegen, en dus kwam niks terecht van de voorgespiegelde rendementen. Veel mensen maakten fors verlies.

2. Wie heeft de term bedacht?

Tros Radar, zegt Tros Radar. Ook de halve woekerpoliswereld geeft presentatrice Antoinette Hertsberger credits voor het begrip.

Verkopers vinden de term niet gelukkig en spreken liever over beleggingsverzekeringen. Nationale Nederlanden stuurde vorig jaar een brief aan de Rechtbank Rotterdam met het verzoek de term ‘woekerpolis’ op rechtspraak.nl te schrappen.

3. Waarom hebben we het er nog steeds over?

Woekerpolissen worden weliswaar niet meer verkocht, maar opgelost is de kwestie nog niet.

Een belangrijk agendapunt voor de Kamer vandaag is kritisch AFM-onderzoek uit oktober. De toezichthouder probeert verzekeraars er al jaren toe te bewegen om klanten hun woekerpolis te helpen oversluiten. In maart 2014 moesten houders van de ergste categorie woekerpolissen zijn benaderd met een oplossing. In juni bleek echter dat nog maar voor 52 procent van die 250.000 mensen een oplossing was gevonden. “Zeer teleurstellend”, aldus de AFM.

De Consumentenbond schat het totaal aantal actieve polissen op 2,5 miljoen en roept Dijsselbloem op om een nationale commissie in te stellen die per verzekeraar een compensatievergoeding vaststelt voor woekerpolishouders.

4. Wie verkocht ze?

Wie niet. Klachteninstituut Financiële Dienstverlening (Kifid) biedt een overzicht en komt tot meer dan dertig partijen: van ABN Amro, Aegon en Ohra tot Zwitserleven.

Het aantal polisvarianten is enorm. Alleen al de lijst van Reaal is 14 pagina’s lang.

Beleggingsverzekeringen Reaal

5. Zijn alleen domme mensen erin getrapt?

Dat ligt aan je definitie van dom. Maar bijvoorbeeld ook Merel van Vroonhoven, baas van toezichthouder AFM, sloot een woekerpolis af. Dat gaf het voormalig directielid van woekpolisverkoper Nationale Nederlanden vorig jaar bij Buitenhof toe.

6. Zijn veel partijen er nu nog mee bezig?

Nou en of. Er is een hele woekerpolisindustrie met clubs die polishouders willen bijstaan op zoek naar compensatie. De waslijst bevat partijen als Vereniging Woekerpolis.nl (80.000 leden) en Stichting Verliespolis (100.000). Ze hebben allerlei verdienmodellen: de een doet het op no cure no pay-basis en vraagt bijvoorbeeld 10 procent van de eventuele schikking, de ander vraagt een jaarlijks of eenmalig bedrag.

7. Wat kost het verkopers?

Dat wisselt. Aegon heeft zo’n 800 miljoen euro ter compensatie uitgegeven. Maar er lopen nog een heleboel rechtszaken.

Het Europese Hof van Justitie doet 29 april uitspraak over de woekerpolissen van Nationale Nederlanden. De advocaat-generaal van het Hof adviseert om NN te veroordelen voor onrechtmatig handelen omdat de verzekeraar niet vertelde welke kosten werden ingehouden. NN zou een kleine 600.000 woekerpolissen hebben afgesloten en wacht volgens de Stichting Woekerpolisproces een claim van zeker 2,5 miljard euro.

Update: Voor de volledigheid is de voormalig functie van AFM-voorzitter Van Vroonhoven toegevoegd.