Google: wij hebben ‘een hele sterke zaak’ tegen Brussel

Google heeft een groot probleem in Europa. Zojuist heeft Eurocommissaris Margarethe Vestager van mededinging bekendgemaakt dat de Europese Commissie een zogeheten statement of objection indient tegen Google. Berichten daarover circuleerden al sinds gisteren.

De actie van Vestager houdt in dat ze een formele zaak begint tegen machtsmisbruik van Google. De Commissie en Google gaan nu een langdurig proces in waarbij gekeken gaat worden of Google boetes moet betalen of zijn diensten moet aanpassen.

‘Google benadeelt concurrenten’

De bezwaren hebben te maken met hoe Google in zijn zoekmachine eigen diensten voortrekt en daarmee concurrenten benadeelt. Googles zoekmachine heeft een marktaandeel van meer dan 90 procent in Europa. Vooral de manier waarop Google zoekresultaten over winkelen presenteert kan niet door de beugel, zegt Vestager. “De eigen winkelvergelijker Google Shopping staat systematisch bovenaan. Dat duidt erop dat het andere criteria hanteert voor de eigen dienst dan voor concurrerende winkelvergelijker.”

Vestager kondigde verder aan dat de Commissie een diepgaand onderzoek zal uitvoeren naar de machtspositie van Google op de smartphone met het besturingssysteem Android. De Commissie vermoedt dat Google ook daar oneerlijk gebruik maakt van zijn hoge marktaandeel (ruim 60 procent). Google zou fabrikanten dwingen om Google-apps voor te installeren, op oneerlijke manier apps en diensten bundelen zodat concurrenten buiten worden gesloten, en fabrikanten te veel verbieden om eigen versies van Android (forks) te ontwikkelen.

Google: ‘we zijn niet machtig’

Google spreekt in een blogpost de beschuldigingen tegen. Volgens het internet bedrijf is het helemaal niet zo machtig als de Commissie beweert. Daarbij wijst het bijvoorbeeld op grotere marktaandelen voor concurrenten in de winkel- en reisbranche zoals Amazon en Booking.com.

Gisteren verspreidde Google al een memo onder het personeel die vrijwel meteen op straat lag.

Lees hier de uitgelekte memo.

Google

Grootste zaak sinds Microsoft

Google ontkent de eigen diensten voor te trekken via de zoekmachine. “Wij hebben een hele sterke zaak”, staat in de memo. Het wordt de grootste mededingingszaak in Europa sinds de aanklacht tegen Microsoft vorig decennium. In die zaak moest Microsoft uiteindelijk grote aanpassingen doen aan zijn besturingssysteem Windows, en bovendien miljardenboetes betalen. De kwestie sleepte jarenlang voort. De potentiële boetes voor Google lopen ook in de miljarden. In extreme gevallen kan de Commissie besluiten dat het bedrijfsonderdelen moet afstoten.

Europese jaloezie

De aanklacht van de commissie tegen Google richt zich uitsluitend op mededinging: misbruik van de machtspositie in de markt. Maar het politieke klimaat heeft Googles zaak ook geen goed gedaan. De druk op overheden om actie te ondernemen tegen het machtige concern is toegenomen na het schandaal met de Amerikaanse inlichtingendienst NSA. Hierbij bleek dat bedrijven als Google in de VS gedwongen worden op grote schaal persoonlijke gegevens van gebruikers af te staan aan de geheime diensten.

Ook andere Amerikaanse technologiebedrijven zoals Facebook en Uber lopen tegen steeds meer beperkingen aan in Europa. Amerikaanse critici van de verharde Europese houding zeggen dat die een uiting is van jaloezie op het Amerikaanse technologische succes. President Barack Obama beschuldigde Europa in februari van “commerciële drijfveren” bij het willen inperken van Google. “Hun internetbedrijven kunnen gewoon niet concurreren met de onze.”

In elk geval is de anti-Google-lobby van Europese bedrijven de laatste jaren flink toegenomen. Het Duitse uitgeversconcern Axel Springer is een van de belangrijkste tegenstrevers van Google. Bestuursvoorzitter Matthias Döpfner beschuldigde Google vorig jaar van het bouwen van een “digitale superstaat”. Daarachter zit een duidelijk commercieel belang: uitgevers raken advertentie-inkomsten kwijt aan Google. Overigens voert Google zelf ook een stevige lobby op allerlei politieke niveaus.

Robots, biotech en wearables

Google betwist dat het bedrijf te machtig is. Het wijst erop dat concurrerende reis- en winkeldiensten zoals Amazon of Booking.com veel groter zijn. Waar Google niet op ingaat, is de leidende positie van het bedrijf in nagenoeg elke snelgroeiende technologie. Van robots tot biotech, en van wearables (zoals horloges en brillen) tot zelfrijdende auto’s: Google investeert in die markten miljarden euro’s.

Hoe snel dat kan gaan, laat de opkomst van het mobiele besturinssysteem Android zien. Dat werd in 2008 gelanceerd en heeft inmiddels 1,3 miljard gebruikers, volgens Google zelf. Nooit eerder groeiden gebruikersaantallen van nieuwe technologieën zo snel als de laatste jaren.

De zaak van de Europese Commissie tegen Google toont vooral aan dat Europa een grens stelt aan bedrijven die door die nieuwe dynamiek te snel te machtig worden.