‘Een BMI zegt niets over gezondheid’

Dat stond in nrc.next

illustratie Tamara Pruis

De aanleiding

In Frankrijk wordt het inhuren van modellen met ondergewicht verboden. Modellen moeten een medische verklaring kunnen tonen waarop staat dat hun BMI-waarde (Body Mass Index, het gewicht gedeeld door het kwadraat van de lengte) ten minste 18 is. Dat betekent dat een model met een lengte van 1,75 meter minimaal 55 kilo moet wegen.

Ook in Nederland overweegt het kabinet maatregelen. Maar is dat een goed idee? In nrc.next werden de meningen gepeild. Een van de modellen, geen voorstander van zo’n verbod, zei: „Een BMI zegt niets over gezondheid.” Een opmerking die je vaker hoort in de discussie rondom BMI als richtlijn voor een gezond gewicht.

En, klopt het?

De verhouding lengte-gewicht, je BMI dus, zegt wel degelijk iets over je gezondheid. De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO), die studies op het gebied bijhoudt, heeft daarom grenswaarden vastgesteld. Voor ‘optimale gezondheid’ moet je BMI volgens de WHO tussen de 18.5 en 24.9 liggen. Mensen die daar (ver) boven of onder zitten hebben vaker gezondheidsklachten en overlijden eerder.

In een recente studie berekenden Canadese onderzoekers bijvoorbeeld dat jonge volwassenen die flink te zwaar zijn (BMI 30 of hoger) gemiddeld bijna 6 jaar korter leven dan leeftijdgenoten met een normaal gewicht. En in dat kortere leven zijn ze langer ziek. Het risico op onder andere diabetes, hoge bloeddruk, hartklachten en allerlei typen kanker neemt toe.

Van langdurig ondergewicht weten we dat de veerkracht van het lichaam afneemt. Ouderen met ondergewicht die ziek worden, krabbelen niet of moeizaam op. Vrouwen houden soms op met menstrueren. En een laag BMI zorgt ook voor functionele beperkingen (apathie, spierslapte).

BMI zegt dus iets over gezondheid. Maar niet álles – en daar liggen de argumenten die gebruikt worden in de discussie rondom BMI.

Om een paar kanttekeningen te noemen – kanttekeningen die vooral gelden voor een hoog BMI: BMI zegt niets over de verhouding vet en spieren. Een topsporter kan zwaar zijn en dus een hoog BMI hebben, door spiermassa in plaats van vet.

En BMI zegt ook niets over de plek waar het vet zit. Iemand met veel vet op de buik en dus rondom de organen loopt meer kans op gezondheidsproblemen dan wanneer het vet op de heupen zit.

De WHO-grenswaarden moeten gezien worden als een graduele richtlijn, legt hoogleraar voeding en gezondheid Jaap Seidell van de Vrije Universiteit in Amsterdam uit. De Franse wet is er volgens hem ook niet omdat er zorgen zijn over de gezondheid van individuele modellen, maar om de voorbeeldfunctie die zij hebben. Een BMI van 18 is niet per definitie ongezond, extreem lijnen is dat wel.

Conclusie

BMI zegt wel degelijk iets over de gezondheid. Mensen met een heel hoog of heel laag BMI hebben een grotere kans op gezondheidsklachten en overlijden eerder. Daarmee beoordelen we de stelling dat een BMI niets zegt over gezondheid als onwaar.

Ook een bewering zien langskomen die je gecheckt wilt zien? Mail nextcheckt@nrc.nl of tip via Twitter met de hashtag #nextcheckt