Boek van hoofdredacteur Charlie Hebdo morgen in de schappen

Stéphane Charbonnier werd 47 jaar. Foto EPA / Yoan Valat

Stéphane Charbonnier, de oud-hoofdredacteur van het Franse satirische weekblad Charlie Hebdo, schreef een boek waarin hij afrekent met de critici van zijn magazine. De tekst was klaar kort voordat hij werd vermoord. Morgen verschijnt het boek, meldt persbureau AFP.

Islamofobie

In het boek, Brieven aan de islamofobie-zwendelaars die racisten in de kaart spelen, veroordeelt Charbonnier “paternalistisch gedrag” tegenover moslims.

Charb, het pseudoniem van Charbonnier, was een van de slachtoffers van de terreuraanslag op de redactie van het satirische weekblad in januari. Twee dagen voor die aanslag was het boek klaar.

Opvallend is dat Charb in het boek zegt:

“Op een dag, voor de lol, zal ik alle bedreigingen die ik heb ontvangen publiceren.”

Nadat er ophef was ontstaan over publicatie van spotprenten van de profeet Mohammed, zei Charb in 2012 in NRC Handelsblad:

“Aan een spotprent of een film is nog nooit iemand doodgegaan. Daarbij: ik maak een blad in Frankrijk, niet in Tunesië, Libië of Pakistan. Het enige waar ik rekening mee te houden heb, is de Franse wet. Eenieder die zich geschoffeerd voelt staat het vrij naar de rechter te stappen.”

“Wij maken een blad waarin we de actualiteit becommentariëren. Als de moslimwereld in brand staat vanwege één of andere schijtfilm, is dat nieuws dat we niet kunnen negeren. We doen dit werk al meer dan twintig jaar, we kunnen onszelf niet verloochenen. Onze lezers zouden dat ook niet pikken.”

Sneer naar media en activisten

In het boek betoogt de vermoorde tekenaar onder meer dat de term islamofobie verkeerd wordt gebruikt door media en activisten. Volgens hem gebruikt deze groep dat woord voor het beschrijven van ‘haat tegen moslims’. Fout, aldus Charb. Het woord ‘moslimfobie’ of ‘racisme’ zou meer op zijn plaats zijn, want islamofobie duidt op ‘haat tegen de profeet Mohammed’.

Volgens de tekenaar wordt de term islamofobie toch veel gebruikt omdat “alles met het woord islam erin verkoopt”.

Het Franse tijdschrift Le Nouvel Observateur publiceerde vandaag delen van de tekst. Zo valt te lezen dat Charb de media erop wijst dat zijn spotprenten niet gericht zijn tegen alle moslims.

Als voorbeeld geeft hij een bekende karikatuur, waarop de profeet Mohammed met een bom op het hoofd wordt afgebeeld. Critici beschouwen die tekening als een belediging van alle moslims. Charb:

“Een andere interpretatie was mogelijk, maar die interesseerde de media minder. (…) Mohammed met een bom kon bijvoorbeeld ook de instrumentalisering van de religie door terroristen hekelen”.

Wie was Charb?

Stéphane Charbonnier werd in 1967 geboren in de Parijse voorstad Conflans Sainte Honorine. Hij tekende voor verschillende bladen, waaronder al jaren voor Charlie Hebdo, voordat hij in 2009 hoofdredacteur van dat blad werd. Hij was ook een van de vijf eigenaren van het tijdschrift. Vier van die vijf zijn bij de aanslag overleden. Charb is 47 jaar geworden.

Onder zijn leiding bracht Charb meer tekeningen in het blad en werden de teksten korter, maar er verscheen ook onderzoeksjournalistiek in het magazine.

Sterke oplagegroei

Vlak voor de jihadistische aanslag op 7 januari was het blad zo goed als failliet. Er werden hooguit 30.000 exemplaren per week verkocht. Sinds de aanslagen zijn giften en abonnees toegestroomd, en werden van het eerste nummer na de aanslag - het overlevingsnummer van 14 januari - 7 miljoen exemplaren verkocht