Artsen klusten voor 38 miljoen euro bij

Zorgverleners haalden vorig jaar 38 miljoen aan bijverdiensten binnen. Per persoon gaat het om 2.629 euro.

Nederlandse artsen, apothekers, verloskundigen en tandartsen doen elk jaar gemiddeld voor meer dan 2.000 euro per persoon klussen voor de farmaceutische industrie. Lag het bedrag, voor onder meer lezingen en adviezen, in 2013 op 2.371 euro per persoon, vorig jaar was dat 2.629 euro.

Dit blijkt uit de financiële gegevens over 2014 die het Transparantieregister Zorg gisteren heeft vrijgegeven. De farmaceutische bedrijven betaalden vorig jaar 38 miljoen euro voor de bijverdiensten van individuele zorgverleners en van zorginstellingen, die onder meer geld kregen voor medische congressen. Dat is 15 procent meer dan in 2013, toen zorgverleners 33 miljoen ontvingen van de industrie.

Register is uniek in de wereld

Het Transparantieregister Zorg is twee jaar geleden opgezet door de Stichting Code Geneesmiddelenreclame (CGR), die door de farmaceutische bedrijven in Nederland wordt betaald. Elke dienst vanaf 500 euro moet worden gemeld, wat in de praktijk wordt gedaan door de farmaceutische bedrijven. Elke patiënt kan nu achterhalen of zijn of haar zorgverlener een dienst heeft verleend aan een farmaceutisch bedrijf en voor welk bedrag door op een website de naam en de woonplaats in te vullen. In 2014 deden 11.000 unieke bezoekers dat.

Het Nederlandse register is volgens de CGR uniek in de wereld; nergens anders wordt dergelijke informatie publiekelijk inzichtelijk gemaakt. In Nederland worden in het register eind van dit jaar of begin volgend jaar ook de betalingen door leveranciers van hulpmiddelen als pacemakers, stents en heup- en knieprothesen verplicht gemeld.

Het gaat vooral om onderzoek

Het Transparantieregister Zorg geeft geen compleet beeld van de financiële relaties tussen de zorgverleners en de farmaceutische bedrijven, die in Nederland jaarlijks voor ongeveer 7 miljard euro aan medicijnen verkopen.

Het meeste geld betalen bedrijven aan arts-onderzoekers voor het doen van medisch-wetenschappelijk onderzoek, waarbij onder meer in klinische trials geneesmiddelen worden getest op proefpersonen. Dit soort onderzoek valt doorgaans onder de Wet medisch-wetenschappelijk onderzoek met mensen (WMO) en moet worden goedgekeurd door de Centrale Commissie Mensgebonden Onderzoek.

In het Transparantieregister zit alleen het onderzoek dat niet onder de WMO valt en waarbij ook geen proefpersonen zijn betrokken. Voor dit type medisch-wetenschappelijk onderzoek kreeg een arts-onderzoeker vorig jaar 80.000 euro, omdat het onderzoek mede op zijn naam was geregistreerd. Daarmee was hij in geld uitgedrukt de koploper onder de individuele zorgverleners. De hoogste betaling aan een zorginstelling bedroeg anderhalf miljoen euro, voor meerdere diensten; de duurste dienst was 300.000 euro aan sponsoring in natura.

Van de ongeveer 1.750 individuele zorgverleners die iets deden voor de farmaceutische industrie deed meer dan de helft dat maar één keer. Nog geen twintig zorgverleners verleenden meer dan tien diensten, terwijl drie personen meer dan twintig klussen deden. Koploper was een zorgverlener met 32 klussen in een jaar tijd.