Raad van State zet streep door gaswinning Loppersum

De Raad van State zet voorlopig een streep door de gaswinning in en rond het Groningse Loppersum. Dat blijkt uit een voorlopige uitspraak van de de hoogste bestuursrechter in Nederland.

Schade aan een gebouw in Stedum. Foto: ANP / Catrinus van der Veen

De Raad van State zet voorlopig een streep door de gaswinning in en rond het Groningse Loppersum. Dat blijkt uit een voorlopige uitspraak van de hoogste bestuursrechter in Nederland.

In en rond de Groningse plaats mag alleen nog gas worden gewonnen “als dat op andere locaties niet meer mogelijk is en als dat vanuit een oogpunt van leveringszekerheid noodzakelijk is”, schrijft de Raad van State. Uit de gasputten rond Loppersum wordt jaarlijks 3 miljard kuub gas gewonnen. Dat is ongeveer zeven procent van de totale gaswinning in het Groningerveld.

De raad ziet geen aanleiding om de gaswinning uit het gehele Groningerveld stop te zetten, “omdat dan niet aan de gasvraag in Nederland en omliggende landen kan worden voldaan”. Als de gaswinning in Groningen stilvalt, komen 11 miljoen huishoudens in Europa direct in de problemen.

Update 19.22 uur: De NAM zal de gasproductie in het Loppersumveld minimaliseren naar een niveau dat alleen nog voor de leveringszekerheid strikt noodzakelijk is. Dat betekent dat de gaskraan op een ‘waakvlam’ wordt gezet en in het najaar alleen nog hoger gaat als dat door een strenge winter nodig is, zegt minister Henk Kamp tegen persbureau ANP.

“Het volledig stopzetten van de gaswinning bij Loppersum is niet mogelijk vanwege de leveringszekerheid. De Raad van State heeft hier in de uitspraak ook rekening mee gehouden.”

Bezwaar

Kamp besloot eerder dat de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) dit jaar, ondanks de aardbevingen en meer dan 38.000 schademeldingen, 39,4 miljard kuub Gronings aardgas mag winnen. Maar liefst 42 gemeenten en organisaties, waaronder het provinciebestuur, Milieudefensie en bewonersorganisatie de Groninger Bodembeweging tekenden daar vervolgens bezwaar op aan.

Twee bezwaarmakers wachtten de inhoudelijke behandeling later dit jaar niet af. Zij eisten twee weken geleden in een spoedprocedure bij de Raad van State dat de gaswinning onmiddellijk zou worden gestaakt, totdat alle veiligheidsrisico’s overal in het Groningse gasveld in kaart zijn gebracht en de huizen voldoende zijn versterkt. Het gaat om de Stichting Vrienden van Groningen Centraal en de Statenfracties van SP, CDA en GroenLinks in Groningen.

De Raad van State erkent nu “het belang om zo snel mogelijk een definitief oordeel te geven over de rechtmatigheid van het besluit van de minister”. Voor een grondige beoordeling over de gaswinning in het hele gebied is echter nader onderzoek nodig, en daar is geen tijd voor in een spoedprocedure.

Verlichting

Omdat het gebied rond Loppersum het meest risicovolle gebied is wat betreft aardbevingen en stopzetten in ieder geval tijdelijk voor verlichting zorgt, heeft de Raad van State nu besloten de gaswinning daar tijdelijk te beperken. De Raad schrijft:

“Uit deze clusters mogen tijdelijk kleine hoeveelheden gas worden gewonnen alleen maar met het doel de clusters open te houden. Op momenten van zeer hoge vraag naar gas, tijdens een zeer koude periode of bij problemen in andere clusters, blijven deze dan beschikbaar voor de gasproductie.”

Begin september houdt de Raad van State een rechtszitting waarop alle 42 beroepschriften uitgebreid inhoudelijk worden behandeld. Daarna zal zij een definitieve uitspraak in deze zaak doen.

Gasinkomsten

Afgelopen februari kondigde minister Kamp aan dat het eerste helft van 2015 maximaal 16,5 miljard kuub Gronings aardgas wordt gewonnen. Dat zorgde voor een prijspiek van 13 procent. In juli besluit hij of hij de productie voor de rest van dit jaar beperkt van 39,4 naar 35 miljard kuub gas.

Kabinet en Centraal Planbureau gaan er in ramingen aan de Kamer nog steeds vanuit dat gasproductie in Groningen vanaf medio 2015 stijgt, blijkt uit stukken die naar de Kamer zijn gestuurd. Vorige maand zei minister Dijsselbloem (Financiën, PvdA) wel dat de Nederlandse schatkist dit jaar ten minste 1,5 tot 2 miljard euro misloopt door het terugschroeven van de gaswinning in Groningen.

Negeren

Kamp beperkte de gaswinning na een zeer kritisch rapport over de gaswinning van de Onderzoeksraad voor Veiligheid. Volgens de raad hebben het ministerie van Economische Zaken en de NAM bij de besluiten over de aardgaswinning in het verleden “stelselmatig de veiligheid van inwoners genegeerd”.

“De partijen zagen tot begin 2013 het effect van de aardbevingen als beperkt; het was slechts een schaderisico dat vergoed kon worden. Veiligheidsrisico’s voor burgers werden niet onderkend.”

Economische Zaken, NAM en ook het Staatstoezicht op de Mijnen hadden vooral oog voor de gasopbrengst. Ten onrechte, oordeelde de raad. Al in 1993 stond vast dat aardbevingen werden veroorzaakt door gaswinning. Maar pas in 2013, een half jaar na de aardbeving bij Huizinge met een kracht van 3,6 op de schaal van Richter, drong de toezichthouder uit veiligheidsoogpunt aan op minder gaswinning. Een jaar geleden besloot het kabinet tot een jaarlijks productieplafond.