President Lincoln werd 150 jaar geleden vermoord. Dit schreef een ooggetuige

Het Lincolnmonument in de National Mall in Washington. Foto ANP / Valerie Kuypers

Het is vanavond exact 150 jaar geleden dat de Amerikaanse president Abraham Lincoln tijdens een bezoek aan het theater door zijn hoofd werd geschoten. Lincoln overleefde de aanslag aanvankelijk, maar stierf een dag later alsnog aan zijn verwondingen. Een journalist van AP zat destijds in het theater en deed verslag.

Anders dan tegenwoordig gebruikelijk is, begon Lawrence A. Gobright zijn relaas over de aanslag op Lincoln – die tijdens zijn ambtstermijn de slavernij afschafte - niet met het nieuws. In plaats daarvan schetst hij in de eerste zinnen van zijn verhaal de avond zelf. Hij schrijft:

“President Lincoln en zijn vrouw bezochten Ford’s Theatre vanavond met de bedoeling de opvoering van ‘The American Cousin’ te aanschouwen. In de krant was aangekondigd dat ook Generaal Grant [Ulysses S. Grant, red.] er zou zijn, maar die heer nam de laatste train naar New Jersey. Het theater was heel druk en iedereen leek verheugd over het toneelspel.”

Een gat in de slaap

Maar dan klinkt een geweerschot door de zaal – tijdens de derde akte van het toneelstuk, zo voegt Gobright toe. Als de journalist zich omdraait, ziet hij op het balkon een man staan. “Sic semper tyrannis”, roept de figuur, die in zijn hand een lange dolk houdt. Zo vergaat het tirannen altijd.

Foto EPA / Mike Nelson

De hoofden van de vier grote Amerikaanse presidenten zijn uitgehakt in Mount Rushmore. Rechts is Abraham Lincoln. Foto EPA / Mike Nelson

Meteen slaat de paniek toe in de zaal, zodra de aanwezigen hun president horen kreunen. Gobright snelt naar boven en beschrijft wat hij op de presidentiële balkonnetje ziet: een gat in de slaap van de president. En bloed op diens stoel. En een enkelloops pistool van zakformaat op de grond.

Te treurig om te beschrijven

Van daaruit verplaatst het verslag zich naar het huis van Lincoln, die op het moment van de schietpartij net beëdigd was voor zijn tweede termijn als president van de Verenigde Staten. Tijdens zijn eerste termijn brak in de Amerikaanse burgeroorlog uit, maar die was enkele dagen voor de aanslag – mede door het leiderschap van Lincoln – ten einde gekomen.

Foto ANP / Valerie Kuypers

De buitenkant van het Lincolnmonument in Washington. Foto ANP / Valerie Kuypers

Voor de deur van het huis staat een immense menigte, zo beschrijft Gobright. Binnen ademt de president zacht. De aanwezige dokters doen intussen het uiterste om Lincoln in leven te houden, schrijft de journalist:

“…maar alle hoop was vervlogen. Het beeld van zijn familie die afscheid neemt van de president is te treurig om te beschrijven.”

De jacht op Lincoln’s moordenaar

Niet lang na de dood van Lincoln werd duidelijk dat de 16de president van de Verenigde Staten werd beschoten door John Wilkes Booth, een toneelspeler en een sympathisant van de Confederatie, dat de Amerikaanse burgeroorlog verloor. Na zijn daad sloeg Booth op de vlucht en werd hij de meest gezochte persoon in het land.

De dan 26-jarige Booth redt het tot Port Royal in de staat Virginia, bijna 120 kilometer verderop. Daar wordt hij omsingeld in een hooischuur, waar brand uitbreekt. Voordat Booth de kans krijgt om te vluchten of zich over te geven, wordt hij neergeschoten. De schutter heet Boston Corbet en is soldaat.

Lees het gehele relaas van Gobright over de moord op Abraham Lincoln hier. Ook het verhaal van The Washingtonian over de jacht op John Wilkes Booth en over diens moordenaar is het lezen waard.