‘Perfect Duits, weinig spetterende speech’ - de Duitse media over Wilders

Wilders gisteravond tijdens zijn toespraak tot de Pegida-aanhangers in Dresden. Foto EPA / Jan Woitas

PVV-leider Geert Wilders sprak gisteravond in Dresden aanhangers van de Duitse anti-islambeweging Pegida toe. De opkomst viel wat tegen en zijn woorden konden op minder instemming rekenen dan was verwacht. Hoe schrijven de Duitse media over het bezoek van Wilders? Een overzicht.

Vrijwel alle Duitse kranten en bladen benadrukken dat er minder mensen op de manifestatie afkwamen dan de verwachting was. Pegida, de beweging waarvan de aanhangers sinds het najaar vrijwel wekelijks demonstraties houden tegen de ‘islamisering’ van Duitsland, had aan de politie gemeld dat er zo’n 30.000 zouden komen. Dat werden er ongeveer tienduizend. Op de tegendemonstraties kwamen zo’n drieduizend mensen af.

Wilders deed gisteravond zijn best om de Pegida-aanhang enthousiast te krijgen, maar het lukte de PVV-leider gisteren in Dresden niet om de Duitse demonstranten met overtuiging te laten joelen en schreeuwen, schreef onze verslaggever Petra de Koning vanochtend in nrc.next (€). Wat viel de Duitse media op? Hieronder een aantal interessante passages op een rij.

Der Spiegel: Wilders spreekt ‘perfect Duits’
Opinieblad Der Spiegel viel op dat Wilders zijn voordracht “in nagenoeg perfect Duits” doet. Ze vermelden er als mogelijke verklaring bij dat Wilders in Venlo geboren is, vlakbij de grens met Duitsland. De PVV-leider “spreekt rustig, neemt steeds weer pauze, kijkt in de menigte”. Der Spiegel benadrukt dat Wilders ook hier in Dresden beveiligd wordt door lijfwachten. “Boven hem cirkelt een politiehelikopter”, aldus het blad. Dat weerhoudt het blad er niet van Wilders en Pegida hard aan te vallen:

“Wilders bedient precies het haatklimaat dat niet alleen Dresden heeft vergiftigd en de stad in twee lagen (Pegida en Nopegida) heeft gedeeld. Dit klimaat is in heel Duitsland voelbaar.”

Süddeutsche Zeitung: hetze tegen de islam
Kwaliteitskrant Süddeutsche Zeitung schrijft ook heel kritisch over Wilders. Nadat de krant benadrukt heeft dat Wilders veel minder mensen dan verwacht heeft getrokken, beschrijft de Süddeutsche de “weinig spetterende” toespraak als volgt:

“Zijn hetze tegen de islam laat hij niet achterwege. Hij stelt dat de meeste terroristen moslims zijn. Dan somt hij de vermeende ziektes van de islam op. Hij kritiseert bondskanselier Merkel voor haar uitspraak dat ‘de islam bij Duitsland hoort’. Na een weinig spetterende speech van 25 minuten verlaat hij het podium.”

Twitter avatar geertwilderspvv Geert Wilders Danke Pegida, es war super! #pegida http://t.co/i8n1kNtLg4

Bild: Wilders laat charmante kant zien
Volgens boulevardkrant Bild liet Wilders zich vooral van zijn “charmante kant” zien en was hij juist “voorzichtig” met zijn uitspraken. Zo weidde hij in zijn toespraak volgens de krant maar één keer uit over de islam. Wel haalt Wilders fel uit naar Merkel, waarop de menigte applaudisseert. Maar volgens Bild heeft dat geen effect op de lange termijn, want hoewel er op deze Pegida-bijeenkomst meer mensen zijn dan gemiddeld, is dat effect volgende week (bij de volgende demonstratie) weer over.

Die Welt: Pegida rukt op naar rechts
De kwaliteitskrant Die Welt focust in het verslag van de bijeenkomst op de betekenis van Wilders’ komst voor Pegida zelf. “Met het optreden van Geert Wilders in Dresden rukt Pegida verder op naar rechts”, is de analyse van de krant. Die Welt legt dat uit door te vermelden dat Wilders überhaupt geen vluchtelingen meer in Europa wil toelaten, wat verder gaat dan waar Pegida tot noch toe voor pleitte. “Tot nu toe heeft Pegida gezegd niet tegen politieke vluchtelingen te hebben, maar wel tegen misbruik van de asielprocedure te zijn.”

Die Welt signaleerde verder “twijfelachtige historische vergelijkingen” in de toespraak van Wilders:

“Op de unanieme instemming van historici, filosofen en literatuurwetenschappers mag Wilders niet rekenen als hij zegt dat ‘wij hier bij Pegida in de traditie staan van Kant, Schiller en Von Stauffenberg’. Kant staat als filosoof van de Verlichting voor de ideeën van begrip tussen volkeren en vreedzaam samenleven. [...] Schiller laat zich als voorvechter van vrijheidsideeën moeilijk rijmen met de afwijzing van vreemdelingen in verbinding brengen.”

FAZ: Wilders houdt afstand van leiderschap
De analyse van de Frankfurter Allgemeine Zeitung is dat Wilders in Dresden afstand hield van het leiderschap van Pegida, maar wel heel bewust het contact met de aanhangers zocht. Reden is vermoedelijk het gedoe bij Pegida van de laatste tijd. Leider Lutz Bachmann was begin dit jaar afgetreden – hij had geposeerd als Hitler, met snor – en kwam daarna toch weer terug:

“De Nederlandse rechtspopulist vermeed opvallend iedere verbroedering met de Pegida-oprichters en hun medewerkers. [...] Het was Bachmann (de leider van Pegida) maar met moeite gelukt nog een eigen herinneringsfoto met zijn idool te maken op het podium. Zo weinig als Wilders met de Pegida-leiders van doen wilde hebben, zo zeer loofde hij de beweging zelf. [...] “In mijn ogen zijn jullie allemaal helden”, riep hij de aanhangers toe.”

Lees ook de reportage ‘Misschien is Wilders hier toch te omstreden’ (€).