Misschien is Wilders hier toch te omstreden

PVV-leider Wilders was gisteravond eregast op een demonstratie van de Duitse anti-islamitische beweging Pegida. Maar het werd geen succes.

foto Jens Meyer / AP

Geert Wilders deed wel zijn best en de duizenden aanhangers van de anti-islamitische beweging Pegdia waren vol goede wil. Maar het lukte de PVV-leider gisteren in Dresden niet om de Duitse demonstranten met overtuiging te laten joelen en schreeuwen. „Het was oké”, zei verpleegkundige Iris (54) uit Hannover na de speech. „Maar ik had er ook niet overdreven veel verwachtingen van.”

Vóór het optreden van Wilders had Iris, die haar achternaam niet wilde zeggen omdat journalisten volgens haar niet te vertrouwen zijn, hem nog „de dapperste politicus van Europa” genoemd.

Samen met haar man Roland (48) had ze de hele middag gereden om Wilders te zien. „In Duitsland durft niemand te zeggen wat hij zegt”, vond Roland.

Al sinds het najaar lopen de Pegida-aanhangers week na week door de stad omdat ze vinden dat hun land ‘islamiseert’. Soms met meer dan 20.000 mensen. Het werden er minder nadat Pegida-leider Lutz Bachmann begin dit jaar was afgetreden – hij had geposeerd als Hitler, met snor – en daarna toch weer terugkwam. Pegida hoopte met Wilders weer een flinke klapper te maken: er was gerekend op 30.000 mensen en voor de zekerheid een veld afgehuurd waar er 60.000 op pasten.

Bij de ingang telden Pegida-leden, in lange, zwarte leren jassen, gisteren 15.100 aanwezigen.

Hij kreeg wel een keurig applausje

Wat er nu precies niet helemaal goed ging met de speech van Wilders? Was hij te ingetogen? Sprekers na hem schreeuwden al voordat het publiek die kans kreeg.

Of zei hij niet steeds de goede dingen? Er werd lauw gereageerd toen hij zei dat het „onze plicht is om de Joods-christelijke tradities te verdedigen”. Dat veranderde bij: „Onze eigen cultuur is de beste cultuur”. En de meeste Pegida-aanhangers vonden het mooi dat hij hen „helden” noemde. Er was ook even echt enthousiasme: toen Wilders zei dat Duitsland en Nederland uit de vrijreizenzone Schengen moesten stappen.

Een keurig applausje kreeg hij voor de passage dat de Pegida-aanhangers natuurlijk niemand haatten: niet de moslims en ook niet de deelnemers aan de tegendemonstraties van antifascisten, verderop in de stad. En hij had zichtbaar op meer reactie gerekend toen hij zei: „Natuurlijk, niet alle moslims zijn terroristen, maar bijna alle terroristen zijn wel moslims.”

Maar dit zei hij al zo vaak

„Misschien is hij toch te omstreden”, zei Thorsten Thomsen (41), in de deelstaat Saksen en ook in Dresden zelf bestuurslid van de extreemrechtse – en al een paar keer bijna verboden – Nationaldemokratische Partei Deutschlands (NPD). Thomsen had nauwelijks geapplaudisseerd voor Wilders, maar hij had al van tevoren gezegd dat hij het op veel punten niet met de Nederlandse politicus eens was. „Hij zegt dat de islam geen religie is maar een ideologie. Het is natuurlijk wél een religie en hoeveel moslims zijn er wel niet? Moet je die allemaal hierdoor beledigen?”

Thomsen vond Wilders ook „te liberaal” in hoe hij denkt over homo’s. „Ik bedoel niet dat die geen rechten hebben, maar voor mij staat het gezin voorop.”

Thomsens NPD wordt neonazistisch genoemd, Wilders is pro-Israël en noemde dat land in zijn speech: „Kijk naar Israël en leer ervan: het is een eiland in een zee van barbarij en islamitische duisternis.” Maar nee, zei Thomsen: die Israël-liefde van Wilders was voor hem het probleem niet. „Ik vind het geen relevant onderwerp, het gaat mij om de problemen in Duitsland. Ik zie wel filosemitisme: mensen overdrijven hun sympathie om niet antisemitisch te worden gevonden.”

Thomsen verlangde naar een optreden bij Pegida van Marine Le Pen van het Franse Front National. „Zij is meer van het soort klassieke nationalist.”

Na Wilders spreekt Tatjana Festerling, de Pegida-kandidaat voor de burgemeestersverkiezingen in Dresden. Pas dan blijkt hoe hard de demonstranten kunnen schreeuwen. „Wilders zei bijna hetzelfde als vorige maand in Oostenrijk”, zegt Lutz (62) – grijs haar in een staartje – en ook zonder achternaam. „Niks nieuws.”

Lutz had de Oostenrijkste speech op internet gezien. De verslaggevers van de regionale omroep MDR Sachsen hadden hun huiswerk minder goed gedaan. Wilders, legden ze uit, had de Koran vergeleken met Hitlers Mein Kampf en hij kende Pegida al, want daar had je ook een afdeling van in Antwerpen. Antwerpen? „Daar is hij burgemeester”, zei de correspondent vanuit ‘studio Brussel’.