Gijzeling van schuldenaren komt voort uit negentiende-eeuwse dwaalleer

Foto ANP

De rechters die geen mensen meer willen gijzelen voor boetes, hebben groot gelijk. Breek met overheidsbeleid dat sociaal zwakkeren steeds minder juridische ruimte geeft. Leer van de geschiedenis, betoogt literatuurwetenschapper August Hans den Boef.

Thomas Piketty en anderen geven aan dat de ongelijkheid in de samenleving zich in de richting van negentiende-eeuwse verhoudingen ontwikkelt. Nu gaat dat in Nederland iets minder snel dan bijvoorbeeld in Engeland, maar wat te denken van onze hedendaagse praktijk om mensen te gijzelen voor boetes?

Vijftien dagen cel voor iemand die zijn boete niet kan betalen, bijvoorbeeld omdat hij in de schuldsanering zit, of omdat er al beslag gelegd was op zijn uitkering. Juridisch redacteur Folkert Jensma sprak in deze krant al van de debtors’ prison uit de Middeleeuwen’ die lijkt terug te keren. Nu bestond die destijds inderdaad en zelfs al in het klassieke Athene, maar wie aan de debtors’ prison denkt, ziet toch vooral het negentiende-eeuwse Londen voor zich met Mr. Wilkins Micawber. Een personage van Charles Dickens’ roman uit 1850: The Personal History, Adventures, Experience and Observation of David Copperfield the Younger of Blunderstone Rookery (Which He Never Meant to Publish on Any Account).

In David Copperfield, zoals men het boek meestal noemt, wordt Micawber met zijn gezin als wanbetaler gevangen gezet in de King’s Bench. Maar hij blijft geloven dat ‘something will turn up’. Uiteindelijk komt het inderdaad goed met Micawber en zijn gezin, maar het is typerend hoezeer sympathieke personages in het werk van Dickens altijd uit hun (financiële) problemen worden geholpen door gegoede familieleden, vrienden of kennissen. Nooit door een magistraat die de moreel goede kant van de wet kiest.

Lees verder (€)