DNB: betaal bankbonus voortaan in obligaties

De Nederlandsche Bank vindt dat bonussen aan bankiers niet in aandelen moeten worden betaald. Het zou bankiers aanzetten tot riskant gedrag.

De Nederlandsche Bank (DNB) wil de hoogopgelopen discussie over bonussen voor bankiers in een andere richting sturen. We moeten het niet alleen hebben over de hoogte van de bonussen, maar ook over hoe die worden uitbetaald. De bonussen moeten, meer dan nu gebruikelijk, bestaan uit obligaties en minder uit aandelen, schrijft DNB vandaag in het halfjaarlijkse Overzicht Financiële Stabiliteit.

Voor de bankier kan het bezit van aandelen en opties in de eigen bank een prikkel zijn om te veel risico te nemen. Bedrijfsobligaties (schuldpapier) zijn een stuk minder riskant, zo stelt de toezichthouder.

DNB merkt op dat bankiersbonussen in Nederland, behalve in contant geld, vooral in aandelen worden uitbetaald. 44 procent van de in 2013 uitgekeerde bonussen bestond uit aandelen en slechts 7 procent uit ‘andere’ instrumenten, waaronder schuldpapier. De rest, iets minder dan de helft, was contant geld.

Aandelen, en zeker opties, kennen volgens DNB een „groot winstpotentieel”, terwijl „extreme verliezen voor rekening van andere belanghebbenden komen”. Als de bank door de door de bankier genomen risico’s goede winstcijfers produceert, kunnen de koersen van aandelen en opties flink stijgen. De bankier met aandelenbonus verdient daar dan op. Maar als de bank door risicovolle beslissingen in grote problemen komt, en de koersen opeens dalen, is het verlies voor die bankier minimaal. Hij of zij hoefde toch niet voor de aandelen en opties te betalen. Anderen, zoals overheden of andere aandeelhouders, draaien op voor de redding van de bank.

Bij schuldpapier zijn „potentiële winst en verlies meer in evenwicht, wat de prikkel tot het nemen van overmatig risico beperkt”, zegt DNB. Bedrijfsobligaties zijn langere termijnbeleggingen met een vaste rente die niet afhankelijk is van de winst.

Op dit moment geeft van de grote Nederlandse banken alleen ING aandelen uit, maar ook de zogeheten certificaten (een soort aandelen) van de Rabobank worden als bonus uitgekeerd. Wanneer ABN Amro ook naar de beurs gaat, kan het door DNB gesignaleerde probleem groter worden. SNS werd in 2013 genationaliseerd.

De Europese Bankenautoriteit werkt op dit moment aan richtlijnen voor de bonussen aan de top van de Europese bankensector (bestuurders, commissarissen, hoge managers). DNB neemt hierop nu een voorschot.

Wettelijk is al in Europees verband vastgelegd dat een bonus niet hoger mag zijn dan de vaste beloning van de bankier. Meer dan de helft van de bonus moet bestaan uit aandelen en schuldpapier, maar de precieze verhouding tussen die twee ligt niet vast.

In Nederland mag de bonus maximaal 20 procent van het salaris zijn.