Bezetting Maagdenhuis was een navelstaarderige vertoning

Foto Remko de Waal / ANP

Een democratisch managementmodel is te beperkt als doel voor de nieuwe universiteit, betoogt Huub Dijstelbloem (hoogleraar filosofie van Wetenschap en Politiek aan de Universiteit van Amsterdam).

De ontruiming van het Maagdenhuis had op geen slechter moment kunnen komen. Het voor afgelopen weekeinde aangekondigde Wetenschapsfestival beloofde het meest openbare academische event van de bezetters te zijn tot nu toe. Dat daar een streep door is gezet, doorkruist niet alleen een symbolische constructieve afsluiting van een periode. Het had ook een feestelijk startschot voor een debat over de publieke rol van de universiteit kunnen zijn.

Typerend aan deze universitaire revolte is dat die over de interne organisatie van de academie gaat. Om paal en perk te stellen aan de voortdurende jacht op onderzoeksgeld, de druk op het onderwijs, het grote aantal tijdelijke aanstellingen, de onduidelijke financiën en de overdaad aan bureaucratie klonk de roep om meer inspraak en autonomie. Decentralisering en meer democratische controle op het management zouden de academische vrijheid en zeggenschap weer moeten vergroten. Maar van meet af aan hebben de protesten moeten koorddansen tussen progressief ongenoegen en conservatieve behoudzucht met als waarschijnlijk resultaat een nieuw intern managementmodel, waarbij de rol van de universiteit in de samenleving onbesproken blijft.

Maar het gaat om de vraag hoe de wetenschap haar kritische rol kan waarmaken. De wetenschapper kan zich niet beperken tot de vertrouwde kring van de eigen collega’s. In What Are Universities For? (2012) beschrijft Stefan Collini het (hypothetische) geval van een deskundige op het gebied van de Victoriaanse poëzie die na jaren werk een nieuwe studie uitbrengt over een dichter uit die periode. Het boek wordt geprezen, het is verdiepend en verhelderend, kortom een staaltje uitmuntend onderzoek dat ook vele generaties studenten kan voorzien. Toch is de impact volgens Collini in beleidsmatige zin nul en het zou onzinnig zijn meer dan dit te eisen.

Lees morgen verder in de middagkrant (€)