VS halen Cuba uit isolement

Het is niet alleen voor de Verenigde Staten en Cuba goed dat hun onderlinge betrekkingen na meer dan een halve eeuw eindelijk worden genormaliseerd, maar voor de hele regio. Dat bleek zaterdag in Panama-Stad, waar de presidenten Barack Obama en Raúl Castro meer dan een uur met elkaar spraken.

Dat gesprek, in de marge van de Top van de Amerika’s, was een belangrijke bekrachtiging van het in december bekendgemaakte akkoord tussen de twee landen om na decennia van vijandigheid een nieuwe weg in te slaan. Het beeld van de twee presidenten, naast elkaar gezeten terwijl ze op welwillende toon over elkaar spraken, markeerde de doorbraak in de betrekkingen bij uitstek.

Er blijven verschillen van mening tussen beide landen, zei Obama, maar we zijn het erover eens dat toenadering in beider belang is. En over alles kan nu gesproken worden, ook op het hoogste niveau. Castro had kort daarvoor in zijn toespraak tot de top zelfs gezegd dat Obama „een eerlijke man” is, die te vertrouwen is omdat hij zijn nederige achtergrond niet is vergeten.

Castro ging ook uitgebreid in op de lange geschiedenis vol bitterheid en wantrouwen tussen Cuba en de VS. Maar hij had Obama uitgelegd dat hij nu eenmaal emotioneel wordt als het over de revolutie gaat en hem daarvoor zijn excuses aangeboden, omdat de huidige Amerikaanse president niet verantwoordelijk is voor de decennia van soms gewelddadige Amerikaanse inmenging in Cuba. Dat waren opmerkelijke ontboezemingen, die het historische karakter van de ontmoeting benadrukten.

Voor de betrekkingen tussen Cuba en de Verenigde Staten werkelijk genormaliseerd zullen zijn, moet er nog veel gebeuren. Er is veel geduld nodig, benadrukten beide partijen. Allerlei concrete maatregelen laten op zich wachten, waaronder het schrappen van Cuba van de lijst van landen die terrorisme steunen, en de opheffing van het economisch embargo tegen dat land. Dat laatste kan niet zonder steun van het Amerikaanse Congres, waar vooral veel Republikeinen nog niet overtuigd zijn van de wijsheid van Obama’s nieuwe Cubabeleid.

In Panama was het positieve effect van de toenadering dit weekeinde al evident. Voor het eerst was op de Top van de Amerika’s de hele regio vertegenwoordigd, nu Amerika er niet meer op stond dat Cuba werd buitengesloten. Daarmee was meteen ook een bron van wrijving weggenomen tussen de VS en veel andere Latijns-Amerikaanse landen, die maar weinig begrip hadden voor het Amerikaanse beleid om Cuba te blijven isoleren. Obama en Castro hebben een stap gezet waar de hele regio van kan profiteren.